Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9

Devanagari script

मृदंगवादनज्ञान्या काचित्ताल कलावती । काचित्कार्मणतत्त्वज्ञा काचिन्मौक्तिकगुंफिका

Transliteration

mṛdaṃgavādanajñānyā kācittāla kalāvatī | kācitkārmaṇatattvajñā kācinmauktikaguṃphikā

Translation

ایک مریدنگ بجانے کی ماہر تھی، دوسری تال اور لے کی فنکار۔ ایک کرمن تتّو (عملی رسوم) کے اصول جانتی تھی، اور دوسری موتیوں کی مالا پرونے والی تھی۔

Word by Word

• मृदंगवादनज्ञान्या: knowing mṛdaṅga-playing
• मृदंगवादनज्ञान्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मृदङ्ग + वादन + ज्ञानिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (jñāninī: knowledgeable)

• काचित्: some (woman)
• काचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अनिर्दिष्टा

• तालकलावती: possessing the art of rhythm/beat
• तालकलावती: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ताल + कलावत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• काचित्: some (woman)
• काचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अनिर्दिष्टा

• कार्मणतत्त्वज्ञा: knower of the principles of magical rites
• कार्मणतत्त्वज्ञा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कार्मण + तत्त्व + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• काचित्: some (woman)
• काचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अनिर्दिष्टा

• मौक्तिकगुंफिका: a stringer of pearls
• मौक्तिकगुंफिका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मौक्तिक + गुंफिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Naimiṣāraṇya ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: A temple courtyard: a mṛdaṅga player beside a tāla-keeper marking beats; a woman consulting a palm-leaf manual of rites; another stringing pearls into a necklace destined for a deity; priests and lamps nearby.

Characters & Entities

• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is depicted as encompassing both devotional arts and practical crafts, indicating a sacred society where many skills coexist under dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī-kṣetra generally; no named tīrtha appears in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; ‘kārmaṇa-tattva’ is mentioned as knowledge, not as an instruction to perform a rite.