Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

शयनासनयानानि कुणपं स्त्रीमुखं कुशाः । यज्ञपात्राणि सर्वाणि न दुष्यंति बुधाः क्वचित्

śayanāsanayānāni kuṇapaṃ strīmukhaṃ kuśāḥ | yajñapātrāṇi sarvāṇi na duṣyaṃti budhāḥ kvacit

بستر، نشست گاہیں اور سواری کے وسائل؛ لاش؛ عورت کا منہ؛ کُشا گھاس؛ اور یَجْیَ میں برتے جانے والے تمام برتن—داناؤں کے نزدیک یہ میں سے کوئی بھی کبھی (دھارمک معنی میں) ناپاک نہیں ہوتا۔

शयनासनयानानिbeds, seats, and vehicles
शयनासनयानानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशयन-आसन-यान (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (शयनं च आसनं च यानं च)
कुणपम्a corpse/carcass
कुणपम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुणप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्त्रीमुखम्a woman's mouth/face
स्त्रीमुखम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री-मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्त्रियाः मुखम्)
कुशाःkuśa grasses
कुशाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यज्ञपात्राणिsacrificial vessels
यज्ञपात्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ-पात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य पात्राणि)
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (यज्ञपात्राणि)
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
दुष्यन्तिbecome defiled
दुष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दुष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
बुधाःthe wise (say/hold)
बुधाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्वचित्ever/anywhere
क्वचित्:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; देश/काल-अव्यय (adverb: ‘ever/anywhere’)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa: Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Sages/pilgrims (implied)

Scene: A ritual inventory tableau: kuśa bundles, yajña vessels, a simple bed and seat, and a chariot-like conveyance arranged near a sacrificial fire; a learned paṇḍita gestures, explaining that these do not become impure in the relevant dharmic sense.

K
Kuśa (grass)

FAQs

Dharma distinguishes contextual ritual purity from ordinary aversion, affirming certain things as non-defiling for sacred purposes.

The instruction belongs to the Kāśī section (Kāśīkhaṇḍa); no specific tirtha is named in this verse.

It gives a classificatory rule about what is not considered ritually defiling, especially in relation to yajña.