Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 84

अरुणाः सशिखास्तुंगाः करजाः सुदृशांशुभाः । निम्ना विवर्णाः शुक्त्याभाः पीता दारिद्र्यदायकाः

aruṇāḥ saśikhāstuṃgāḥ karajāḥ sudṛśāṃśubhāḥ | nimnā vivarṇāḥ śuktyābhāḥ pītā dāridryadāyakāḥ

ناخن اگر سرخی مائل، نوک دار/کلغی والے اور قدرے ابھرے ہوئے ہوں تو خوش منظر اور مبارک سمجھے جاتے ہیں؛ لیکن جو ناخن دھنستے ہوں، بے رنگ، صدف جیسے پھیکے چمکدار یا زرد ہوں، انہیں فقر و افلاس دینے والا کہا گیا ہے۔

अरुणाःreddish, tawny
अरुणाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन
स-शिखाःhaving a tip/crest
स-शिखाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपपद) + शिखा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष: ‘शिखया सह’ (with a crest/point)
तुंगाःhigh, prominent
तुंगाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतुंग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन
करजाःnails (lit. born of the hand)
करजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकरज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन
सु-दृश-अंशुभाःbeautiful and radiant
सु-दृश-अंशुभाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + दृश् (प्रातिपदिक ‘दृश्/दृशा’ as ‘sight/appearance’) + अंशु (प्रातिपदिक) + भा (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित ‘भा’ ‘shine’)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन; तत्पुरुष (बहुपद): ‘सु-दृशः’ (good-looking) + ‘अंशुभाः’ (shining with rays)
निम्नाःdepressed, low
निम्नाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिम्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन
विवर्णाःdiscolored, pale
विवर्णाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootविवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन
शुक्ति-आभाःshell-like in luster
शुक्ति-आभाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुक्ति (प्रातिपदिक) + आभा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन; तत्पुरुष: ‘शुक्तेः आभा’ (having the luster of a shell/pearl-oyster)
पीताःyellow
पीताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपीत (कृदन्त; √पा ‘to drink’ → पीत ‘yellow/imbibed’; here color-adj)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle used adjectivally)
दारिद्र्य-दायकाःcausing poverty
दारिद्र्य-दायकाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदारिद्र्य (प्रातिपदिक) + दायक (कृदन्त; √दा ‘to give’ + ण्वुल्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन; तत्पुरुष: ‘दारिद्र्यं ददाति’ (giver of poverty)

Skanda

Tirtha: Kāśīkṣetra

Type: kshetra

Scene: A teacher points to hands showing nails: auspicious reddish raised nails contrasted with pale/yellow sunken nails; backdrop hints of Kāśī ghāṭas and lamps at dusk.

S
Skanda
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Prosperity and hardship are portrayed as karmically signaled; dharmic conduct is implied as the true safeguard beyond omens.

The Kāśī Khaṇḍa’s overarching setting is Kāśī; this particular verse does not name a specific tīrtha.

None; the verse classifies auspicious/inauspicious physical traits.