Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

अतिह्रस्वाः कृशा वक्रा विरला रोगहेतुकाः । दुःखायांगुलयः स्त्रीणां बहुपर्वसमन्विताः

atihrasvāḥ kṛśā vakrā viralā rogahetukāḥ | duḥkhāyāṃgulayaḥ strīṇāṃ bahuparvasamanvitāḥ

عورتوں کی انگلیاں اگر بہت چھوٹی، دبلی، ٹیڑھی، کم اور بیماری کا سبب بننے والی ہوں، اور ان میں بہت سے جوڑ ہوں، تو انہیں غم و رنج کا باعث کہا گیا ہے۔

अतिvery, excessively
अति:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्ग/अतिशयार्थक (indeclinable; intensifier/prefix)
ह्रस्वाःshort
ह्रस्वाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootह्रस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन (Plural)
कृशाःthin, emaciated
कृशाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन
वक्राःcurved, crooked
वक्राः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन
विरलाःsparse, few
विरलाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootविरल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन
रोग-हेतुकाःcausing disease
रोग-हेतुकाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरोग (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक) + क (प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘रोगस्य हेतुः’
दुःखायfor suffering, for pain
दुःखाय:
Sampradāna (Recipient/Purpose)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; चतुर्थी (4th/Dative); एकवचन (Singular)
अङ्गुलयःfingers
अङ्गुलयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्गुलि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन
स्त्रीणाम्of women
स्त्रीणाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); बहुवचन
बहु-पर्व-समन्विताःhaving many joints
बहु-पर्व-समन्विताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + पर्व (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त; सम्+अन्वि/इ √इ ‘to go/attend’ → समन्वित ‘endowed’)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन; तत्पुरुष: ‘बहूनि पर्वाणि येषां ते/तैः समन्विताः’ (endowed with many joints)

Skanda

Tirtha: Kāśīkṣetra

Type: kshetra

Scene: A didactic setting in Kāśī: a learned narrator describing hand-finger omens to attentive listeners, with the ghāṭas and temples faintly in the background; focus on hands with varied finger forms as illustrative motifs.

S
Skanda
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

It frames bodily signs as karmic indicators, urging discernment and mindful living aligned with dharma.

The broader discourse belongs to the Kāśī Khaṇḍa (Vārāṇasī’s sacred sphere), though this verse itself focuses on omens rather than a specific tīrtha.

None in this verse; it is descriptive (lakṣaṇa/omen) rather than prescriptive (vrata/dāna/snānā).