Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 57
Devanagari script
अष्टादशांगुलततमुरः पीवरमुन्नतम् । सुखाय दुःखाय भवेद्रोमशं विषमं पृथु
Transliteration
aṣṭādaśāṃgulatatamuraḥ pīvaramunnatam | sukhāya duḥkhāya bhavedromaśaṃ viṣamaṃ pṛthu
Translation
اٹھارہ انگل چوڑا، بھرا ہوا اور ابھرا ہوا سینہ خوشی کا باعث ہو سکتا ہے، لیکن اگر یہ ناہموار یا بالوں والا ہو تو دکھ دیتا ہے۔
Word by Word
अष्टादशाङ्गुलततम्measuring eighteen finger-breadths
अष्टादशाङ्गुलततम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टादश (संख्या-प्रातिपदिक) + अङ्गुल (प्रातिपदिक) + तत (धातु तन्/तत्?; प्रातिपदिक 'तत' = विस्तृत/तानित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (अष्टादश-अङ्गुलि-परिमाणं) (neut. nom./acc. sg.)
उरःchest
उरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्तृ/विषय (neut. nom. sg.)
पीवरम्full, stout
पीवरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपीवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (neut. nom./acc. sg.)
उन्नतम्raised, prominent
उन्नतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्- (उपसर्ग) + नम् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) (neut. nom./acc. sg.), 'raised'
सुखायfor happiness
सुखाय:
Sampradana/Prayojana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; प्रयोजन (for happiness)
दुःखायfor sorrow
दुःखाय:
Sampradana/Prayojana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; प्रयोजन (for sorrow)
भवेत्may be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; 'may be/become'
रोमशम्hairy
रोमशम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरोमश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (neut. nom./acc. sg.)
विषमम्uneven
विषमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविषम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (neut. nom./acc. sg.)
पृथुbroad, wide
पृथु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (neut. nom./acc. sg.)
Speaker
Skanda
Visual Art Cues
Scene: A schematic, almost śāstric scene: a measuring cord (aṅgula/pramāṇa) motif beside a calm figure; two paths or two lamps symbolize ‘sukha’ and ‘duḥkha’ depending on even/uneven body-hair.
Characters & Entities
K
Kāśī (Vārāṇasī)FAQs
It teaches that results are not fixed by one feature alone; multiple signs are weighed to infer auspiciousness.
No specific tīrtha is named; the verse is embedded within the Kāśī-khaṇḍa narrative frame.
None.