Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

अविलंबितमाचक्ष्व कृतं विद्धि कलावति । भवद्विधानां साध्वीनामन्येऽप्राप्यं न किंचन

avilaṃbitamācakṣva kṛtaṃ viddhi kalāvati | bhavadvidhānāṃ sādhvīnāmanye'prāpyaṃ na kiṃcana

“کلاوتی! دیر نہ کرو، جو کہنا ہے فوراً کہو؛ اسے ہوا ہی سمجھو۔ تم جیسی نیک سیرت سادھوی عورتوں کے لیے جو چیز دوسروں کو نہیں ملتی، وہ بھی ناممکن نہیں رہتی۔”

अविलम्बितम्without delay
अविलम्बितम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअविलम्बित (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative): ‘without delay’
आचक्ष्वtell; declare
आचक्ष्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ-चक्ष् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
कृतम्done; accomplished
कृतम्:
कर्म/विधेय (object-complement with विद्धि)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘done’
विद्धिknow; understand
विद्धि:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कलावतिO accomplished lady
कलावति:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootकलावती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
भवद्विधानाम्of those like you
भवद्विधानाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootभवत् + विधान (प्रातिपदिकानि)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: भवतः (त्वदादृश) + विधान (kind/type)
साध्वीनाम्of virtuous women
साध्वीनाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
अन्येfor others
अन्ये:
कर्ता (of implied ‘is/are’)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अप्राप्यम्unattainable
अप्राप्यम्:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootआ-प्राप् (धातु)
Formअ-उपसर्गेण निषेध + यत्/ण्यत्-भाव (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘not attainable’
not
:
निपात
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
किञ्चनanything at all
किञ्चन:
कर्म/विधेय (with न)
TypeNoun
Rootकिञ्चन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितवाचक (indefinite pronoun)

King

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical)

Scene: The king urges Kalāvatī to speak quickly, assuring her request is already fulfilled; the scene conveys decisive protection and reverence toward a virtuous woman.

K
King
K
Kalāvatī

FAQs

Virtue (sādhutva) is portrayed as a power that makes righteous aims attainable and inspires confident dharmic action.

No tīrtha is named in this verse; it is embedded in the Kāśī Khaṇḍa narrative.

None.