Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 33›Shloka 78
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

Devanagari script

व्योमवर्त्मनितां रात्रौ यावन्मलयपर्वतम् । स निनीषति तावच्च विद्युन्माली समागतः

Transliteration

vyomavartmanitāṃ rātrau yāvanmalayaparvatam | sa ninīṣati tāvacca vidyunmālī samāgataḥ

Translation

رات کے وقت وہ اسے آسمانی راہ سے لے جا رہا تھا اور اسے جبلِ ملایہ تک پہنچانا چاہتا تھا کہ اسی لمحے وِدیون مالی آن پہنچا۔

Word by Word
व्योमवर्त्मनिताम्carried along the path of the sky
व्योमवर्त्मनिताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootव्योम (प्रातिपदिक) + वर्त्मन् (प्रातिपदिक) + नीत (कृदन्त; √नी)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘व्योम-वर्त्म’ (sky-path) तत्पुरुष + ‘नीत’ (led/carried) भूतकृदन्त; विशेषण (of ताम् understood)
रात्रौat night
रात्रौ:
Kala (Time/काल)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
यावत्up to, as far as
यावत्:
Avadhi (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि-वाचक (limit/extent marker) = up to/as far as
मलयपर्वतम्Mount Malaya
मलयपर्वतम्:
Gati-karma (Goal/Object of motion/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootमलय (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष = ‘मलय-नामकः पर्वतः’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निनीषतिwas taking/intended to take (her)
निनीषति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√नी (धातु) (णिच् causative: निनेषयति/निनीषति)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative/intensive sense) = intends to lead/take
तावत्just then, meanwhile
तावत्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय; तावदर्थक (correlative adverb) = meanwhile/just then
चand
च:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)
विद्युन्मालीVidyunmālī (a person named ‘Garlanded with lightning’)
विद्युन्माली:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक) + माली (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष = ‘विद्युतः माला यस्य’/‘विद्युत्-माला’ सम्बन्धी; नाम (proper name)
समागतःarrived
समागतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√गम् (धातु) → समागत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त = arrived/come
Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda addressing Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Malaya-parvata (as destination reference)

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (traditional frame)

Visual Art Cues

Scene: Night sky with clouds; the Vidyādhara carries Suśīlā toward distant Malaya; at the critical moment Vidyunmālī appears—an imposing aerial figure confronting the abductor.

Characters & Entities
S
Suśīlā
V
Vidyādhara
V
Vidyunmālī
M
Malaya-parvata

FAQs

Adharmic acts invite sudden obstacles; destiny turns swiftly when dharma’s counter-force appears.

No Kāśī tirtha is named here; a geographic landmark (Malaya-parvata) is referenced within the story.

None.

←Previous Verse
Next Verse→