Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

प्रविश्य क्षेत्रमेतत्स ईशानो जटिलस्तदा । लसत्त्रिशूलविमलरश्मिजालसमाकुलः

praviśya kṣetrametatsa īśāno jaṭilastadā | lasattriśūlavimalaraśmijālasamākulaḥ

پھر جٹادھاری ربّ، ایشان، اس مقدّس کھیتر میں داخل ہوا؛ اس کے چمکتے ترشول سے نکلتی پاک شعاعوں کے جال نے اسے گھیر رکھا تھا اور وہ نور سے تاباں تھا۔

प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र+विश् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययभावे), तुमुन्-न; ‘प्रविश्य’ = absolutive/gerund, क्रियाविशेषण
क्षेत्रम्the sacred field/place
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
ईशानःĪśāna (Śiva)
ईशानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जटिलःmatted-haired
जटिलः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजटिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
लसत्shining
लसत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलस् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (वर्तमानकाले), समासाङ्ग (पूर्वपद)
त्रिशूलtrident
त्रिशूल:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootत्रिशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक, समासाङ्ग (मध्यपद)
विमलpure, spotless
विमल:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक)
Formविशेषण-प्रातिपदिक, समासाङ्ग (मध्यपद)
रश्मिray
रश्मि:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक, समासाङ्ग (मध्यपद)
जालnet, mass
जाल:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootजाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक, समासाङ्ग (मध्यपद)
समाकुलःfilled/covered (with a net of pure rays from the shining trident)
समाकुलः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमाकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः: लसत्-त्रिशूल-विमल-रश्मि-जाल-समाकुल (तत्पुरुष; ‘...जालेन समाकुलः’)

Skanda

Tirtha: Kāśī-kṣetra (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: Śiva as Īśāna, matted-haired, strides into the luminous Kāśī-kṣetra; his triśūla emits clean, white rays forming a radiant net around him, bathing the surroundings in sanctifying light.

Ī
Īśāna (Śiva)
T
Triśūla
K
Kāśī-kṣetra

FAQs

Kāśī’s sanctity is grounded in Śiva’s own presence—his entry and radiance mark the kṣetra as divinely established and protective.

Kāśī-kṣetra (Vārāṇasī), presented as the region personally entered and claimed by Īśāna (Śiva).

None; the verse is narrative, describing Śiva’s manifestation and arrival in the kṣetra.