Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 94

Devanagari script

कदंबानां कदंबेषु गुंजद्रोलंबयुग्मकम् । जितसौवर्णवर्णोच्च कर्णिकारविराजितम्

Transliteration

kadaṃbānāṃ kadaṃbeṣu guṃjadrolaṃbayugmakam | jitasauvarṇavarṇocca karṇikāravirājitam

Translation

کدمب کے درختوں میں بھنوروں کے جوڑے گونجتے ہوئے گچھوں کی طرح لٹک رہے تھے؛ اور کرنیکار کے پھولوں کی تابناک سنہری جھلک ایسی تھی کہ گویا سونے پر بھی سبقت لے جائے۔

Word by Word

• कदंबानाम्: of kadamba trees
• कदंबानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कदंब (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन

• कदंबेषु: among/on kadamba trees
• कदंबेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कदंब (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन

• गुञ्जत्: humming
• गुञ्जत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: गुञ्ज् (धातु) → गुञ्जत् (कृदन्त, शतृ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त (humming/buzzing)

• द्र: (onomatopoetic) drā-sound
• द्र: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: द्र (प्रातिपदिक; ध्वन्यनुकरण/नाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-पूर्वपदभावे; समासे (द्रस्य)

• लम्ब: hanging
• लम्ब: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: लम्ब (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-पूर्वपदभावे; समासे (लम्बस्य)

• युग्मकम्: a pair/cluster
• युग्मकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युग्मक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; (समस्तपदस्य प्रधान)

• जित: surpassing
• जित: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जि (धातु) → जित (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (surpassing)

• सौवर्ण: golden
• सौवर्ण: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सुवर्ण (प्रातिपदिक) → सौवर्ण (तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-पूर्वपदभावे; समासे (सौवर्णस्य)

• वर्ण: color
• वर्ण: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-पूर्वपदभावे; समासे (वर्णस्य)

• उच्च: high/excellent
• उच्च: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उच्च (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (समस्तपद-विशेषण)

• कर्णिकार: with karṇikāra blossoms
• कर्णिकार: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कर्णिकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (कर्णिकारेण)

• विराजितम्: adorned/shining
• विराजितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वि-राज् (धातु) → विराजित (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (adorned, shining)

Speaker

Skanda

Visual Art Cues

Scene: A kadamba grove alive with pairs of bees hanging in humming clusters; karṇikāra blossoms blaze with a golden hue brighter than gold, making the whole grove shimmer.

Characters & Entities

• Kāśī
• kadamba (tree)
• karṇikāra (flower)
• bees (madhukara)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places are recognized by auspicious signs—fragrance, blossoms, and harmony—reflecting inner purity and divine presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse glorifies Kāśī’s sacred grove-scape (a krīḍāvana-like setting) within the Kāśī-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is given; the focus is on praise (stuti) via description.