Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15

आहूय गृहिणी सोऽथ यक्षः कनककुंडलाम् । उवाच यक्षिणीं श्रेष्ठां पूर्णभद्रो घटोद्भव

āhūya gṛhiṇī so'tha yakṣaḥ kanakakuṃḍalām | uvāca yakṣiṇīṃ śreṣṭhāṃ pūrṇabhadro ghaṭodbhava

پھر اُس یَکش پورن بھدر نے—جو گھڑے سے پیدا ہوا تھا—سونے کے کُندل پہنے اپنی گِرہنی، اس برتر یَکشِنی کو بلایا اور اس سے کہا۔

āhūyahaving called
āhūya:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√hū (धातु) + आ उपसर्ग (कृदन्त; ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक—‘आह्वाय/बुलाकर’
gṛhiṇīmthe housewife; wife
gṛhiṇīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgṛhiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
athathen
atha:
Sambandha (Discourse connective/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then)
yakṣaḥthe Yakṣa
yakṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kanaka-kuṃḍalāmwearing golden earrings
kanaka-kuṃḍalām:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkanaka (प्रातिपदिक) + kuṃḍalā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कनकस्य कुण्डले यस्याः/या)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
yakṣiṇīmto the Yakṣiṇī
yakṣiṇīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyakṣiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
śreṣṭhāmexcellent; best
śreṣṭhām:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśreṣṭhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
pūrṇabhadraḥPūrṇabhadra
pūrṇabhadraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpūrṇabhadra (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संबोधनार्थे अपि पाठान्तर-सम्भवः
ghaṭa-udbhavaO pot-born one
ghaṭa-udbhava:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootghaṭa (प्रातिपदिक) + udbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (घटात् उद्भवः)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A richly adorned Yakṣa (Pūrṇabhadra) with distinctive ornaments summons his Yakṣiṇī wife with golden earrings; intimate palace interior, poised for dialogue.

P
Pūrṇabhadra
Y
Yakṣa
Y
Yakṣiṇī

FAQs

It sets a dharmic narrative context: even supernatural beings are shown bound to household concerns and moral decisions.

The Kāśīkhaṇḍa’s larger frame glorifies Kāśī, but this verse is a character-introduction within the story.

None.