Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 47

रोहितोऽरण्यमहिषमुद्धर्षति निराकुलः । चमरीशबरीकेशैः संमिमीते स्ववालधिम्

rohito'raṇyamahiṣamuddharṣati nirākulaḥ | camarīśabarīkeśaiḥ saṃmimīte svavāladhim

‘روہت’ ہرن بےخوف ہو کر جنگلی بھینسے کے ساتھ کھیلتا ہے، بےفکر۔ اور چمری یاک اور شبری جانور کے بالوں سے وہ اپنی ہی دُم کو بھی ناپتا/موازنہ کرتا ہے۔

रोहितःRohita (a deer)
रोहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरोहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अरण्य-महिषम्the wild buffalo
अरण्य-महिषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक) + महिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—अरण्यस्य महिषः (wild buffalo)
उद्धर्षतिharasses/attacks
उद्धर्षति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-√हृष्/हर्ष् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
निराकुलःunperturbed
निराकुलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिराकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
चमरी-शबरी-केशैःwith yak-and-śabarī hairs
चमरी-शबरी-केशैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचमरी (प्रातिपदिक) + शबरी (प्रातिपदिक) + केश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—चमरीशबरीयोः केशाः (hair of yak and śabarī)
संमिमीतेmeasures/compares
संमिमीते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√मा (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
स्व-वालधिम्his own tail
स्व-वालधिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + वालधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—स्वस्य वालधिः (his own tail)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A rohita-deer playfully nudges a wild buffalo in a forest clearing, both calm; the deer compares its tail with tufts of hair from a camarī-yak and a forest creature, suggesting humorous self-measurement amid peace.

R
rohita (deer)
A
araṇya-mahiṣa (wild buffalo)
C
camarī (yak)

FAQs

Where cruelty is absent, fear subsides; peace (śānti) manifests as natural confidence and harmony.

The wider chapter is part of Kāśī-māhātmya, presenting Kāśī as a dharma-saturated realm; this verse itself is illustrative rather than topographical.

None.