Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

Devanagari script

भूदारोपि न भूदारं तथाकुर्याद्यथाऽन्यतः । सर्वा लिंगमयी काशी यतस्तद्भीतियंत्रितः

Transliteration

bhūdāropi na bhūdāraṃ tathākuryādyathā'nyataḥ | sarvā liṃgamayī kāśī yatastadbhītiyaṃtritaḥ

Translation

جو فطرتاً سخت گیر ہو وہ بھی یہاں ویسا سخت برتاؤ نہیں کرتا جیسا اور جگہوں پر کرتا ہے؛ کیونکہ ساری کاشی لِنگَمَی ہے، اور اسی حقیقتِ برتر کے ہیبت آمیز ادب سے سب جاندار ضبط میں رہتے ہیں۔

Word by Word

• भू-दारः: the mountain (earth-holder)
• भू-दारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक) + दार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (भूमेः दारः/भूदारः)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation)

• भू-दारम्: the mountain
• भू-दारम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक) + दार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः

• तथा: thus / in that way
• तथा: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• कुर्यात्: would do / should do
• कुर्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यथा: as
• यथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)

• अन्यतः: from elsewhere / otherwise
• अन्यतः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यतस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादानार्थक/दिशावाचक (from elsewhere/otherwise)

• सर्वा: entire / wholly
• सर्वा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (काशी)

• लिङ्ग-मयी: pervaded by the liṅga
• लिङ्ग-मयी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (लिङ्गेन मयी/लिङ्गमयी); विशेषणम् (काशी)

• काशी: Kashi
• काशी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यतः: because
• यतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेतुवाचक (because/whence)

• तत्-भीति-यन्त्रितः: restrained by fear of that (place/power)
• तत्-भीति-यन्त्रितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भीति (प्रातिपदिक) + यन्त्रित (कृदन्त, यन्त्र् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (तस्य भीत्या यन्त्रितः); विशेषणम् (भूदारः)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī / Avimukta-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A panoramic vision of Kāśī where every stone, tree, and ghat subtly bears the mark of the Liṅga; fierce beings appear softened, heads bowed, as an invisible Śiva-aura restrains all movement.

Characters & Entities

• Kāśī
• Śiva
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī’s holiness is grounded in Śiva’s all-pervading presence (liṅgamayī), which disciplines the mind and turns beings toward dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The entire Kāśī-kṣetra as a manifestation of Śiva’s Liṅga-presence.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the verse states a theological basis for Kāśī’s transformative power.