Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

तं दृष्ट्वा दूरतो देवा द्वितीयमिव भास्करम् । ज्वलज्ज्वलनसंकाशैरंगैः सर्वत्रसोज्ज्वलम्

taṃ dṛṣṭvā dūrato devā dvitīyamiva bhāskaram | jvalajjvalanasaṃkāśairaṃgaiḥ sarvatrasojjvalam

دور سے اسے دیکھ کر دیوتاؤں نے اسے گویا دوسرا سورج سمجھا؛ اس کے اعضا بھڑکتی آگ کی مانند تھے اور وہ ہر سمت نور سے جگمگا رہا تھا۔

तम्him/that (one)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (him/that)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषणम् (Gerund/Absolutive); ‘having seen’
दूरतःfrom afar
दूरतः:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootdūra (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘from afar’
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचनम्
द्वितीयम्a second
द्वितीयम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying ‘bhāskaram’)
इवas if/like
इव:
Sambandha (Comparative marker/उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (particle of comparison)
भास्करम्the sun
भास्करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्
ज्वलत्blazing
ज्वलत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootjval (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्तम् (present participle) ‘blazing’; समासाङ्ग (in compound)
ज्वलनfire/flame
ज्वलन:
Samāsa-aṅga (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootjvalana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे प्रातिपदिकम्; समासाङ्ग (fire/flame)
संकाशैःwith (limbs) resembling blazing fire
संकाशैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootsaṃkāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचनम्; ‘ज्वलज्ज्वलन-संकाश’ इति षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुषसमासः (having the appearance of blazing fire)
अङ्गैःwith limbs
अङ्गैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootaṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचनम्
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsarvatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place) ‘everywhere’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (he/that one)
उज्ज्वलम्radiant
उज्ज्वलम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootujjvala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (describing ‘tam/bhāskaram’-like figure)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Devas gaze from afar at a tapasvin whose body shines like a second sun; limbs appear like tongues of flame, illuminating the surroundings of Kāśī.

D
Deva
B
Bhāskara (Sun)

FAQs

Intense tapas manifests as tejas—spiritual radiance recognized even by the gods.

The scene unfolds within the Kāśīkhaṇḍa’s sacred landscape, where austerity and Śiva-upāsanā are especially efficacious.

No new rite is prescribed; the verse describes the visible fruit of sustained japa/tapas—radiant tejas.