Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 66

Devanagari script

ब्रह्महा योऽभिगच्छेद्वै दैवाद्वाराणसीं पुरीम् । तस्य क्षेत्रस्य माहात्म्याद्ब्रह्महत्या निवर्तते

Transliteration

brahmahā yo'bhigacchedvai daivādvārāṇasīṃ purīm | tasya kṣetrasya māhātmyādbrahmahatyā nivartate

Translation

اگر کوئی برہمن ہنتا بھی تقدیر کے سبب شہرِ وارانسی پہنچ جائے تو اس مقدّس کشتَر کی عظمت سے برہماہتیا کا گناہ دور ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• ब्रह्महा: a slayer of a Brahmin
• ब्रह्महा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्महन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेष्य (agent-noun)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• अभिगच्छेत्: should go to / approach
• अभिगच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि√गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• वै: indeed
• वै: Sambandha/Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• दैवात्: by fate; due to destiny
• दैवात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative)
• Type: Noun
• Root: दैव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (cause)

• वाराणसीम्: Vārāṇasī
• वाराणसीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाराणसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मपद

• पुरीम्: city
• पुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; वाराणसीम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध

• क्षेत्रस्य: of the sacred field (holy region)
• क्षेत्रस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध

• माहात्म्यात्: because of the greatness
• माहात्म्यात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (because of)

• ब्रह्महत्या: Brahmin-slaying sin (brahmahatyā)
• ब्रह्महत्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्महत्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तृस्थानीया (subject of passive/intransitive)

• निवर्तते: ceases; is removed
• निवर्तते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि√वृत् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avimukta / Kāśī-kṣetra (Vārāṇasī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A remorseful brahmahā approaches the ghāṭs of Kāśī at dawn; the city’s spires and smoke of lamps rise; Viśveśvara’s presence is felt as a dark-blue liṅga radiating calm; the ‘sin’ personified retreats backward from the kṣetra boundary.

Characters & Entities

• Vārāṇasī (Kāśī)
• Avimukta-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī’s kṣetra-māhātmya is portrayed as so potent that even grave sin can be nullified upon coming there.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vārāṇasī (Kāśī/Avimukta).

What ritualistic prescription is mentioned?

Arrival/approach to Vārāṇasī is emphasized as the turning point; no separate rite is specified in this verse.