Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

Devanagari script

लोहितो नाम तत्रास्ति गिरिः स्वर्णगिरिप्रभः । सुकंदरप्रस्रवणः स्वसानु शिखरप्रभः

Transliteration

lohito nāma tatrāsti giriḥ svarṇagiriprabhaḥ | sukaṃdaraprasravaṇaḥ svasānu śikharaprabhaḥ

Translation

وہاں ‘لوہت’ نام کا ایک پہاڑ تھا، جو سونے کے پہاڑ کی طرح تاباں تھا؛ خوش نما غاروں اور بہتے چشموں سے بھرپور، اپنی ہی ڈھلوانوں اور چوٹیوں کی درخشانی سے جگمگا رہا تھا۔

Word by Word

• लोहितः: Lohita (name)
• लोहितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोहित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (Nominative singular)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Appositive marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक (particle indicating name)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार; प्रथमपुरुष; एकवचन (Present indicative, 3rd sg)

• गिरिः: mountain
• गिरिः: Samānādhikaraṇa (Apposition)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• स्वर्ण: of gold
• स्वर्ण: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन (समासाङ्ग)

• गिरि: of a mountain
• गिरि: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन (समासाङ्ग)

• प्रभः: having the splendor of a golden mountain
• प्रभः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वर्णगिरेः प्रभा यस्य/स्वर्णगिरिप्रभः)

• सु: well, beautiful
• सु: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्गसदृश-पूर्वपद (intensifier ‘well/beautifully’) (समासाङ्ग)

• कन्दर: of caves
• कन्दर: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कन्दर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन (समासाङ्ग)

• प्रस्रवणः: having fine cave-springs/streams
• प्रस्रवणः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रस्रवण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सु-कन्दर-प्रस्रवणः = सुन्दरकन्दराणां प्रस्रवणः/प्रस्रवणयुक्तः)

• स्व: own
• स्व: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन (समासाङ्ग)

• सानु: with its own ridges/slopes
• सानु: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: सानु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वसानु = स्वस्य सानु)

• शिखर: of peaks
• शिखर: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिखर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन (समासाङ्ग)

• प्रभः: having the splendor of peaks
• प्रभः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिखरस्य प्रभा यस्य)

Speaker

Vyāsa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lohita-giri

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A radiant mountain named Lohita, glowing like a golden hill; dark, inviting cave mouths; thin white streams cascading into clear pools; ridges and summits catching sunlight like burnished metal.

Characters & Entities

• Lohita (mountain)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇas sanctify geography by identifying luminous mountains and waters as supports for pilgrimage and contemplation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The mountain Lohita, presented as a sacred landmark within the Skandavana region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive, establishing the sanctity and beauty of the place.