Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 23

न तत्पुण्यैर्न तद्दानैर्न तपोभिर्न तज्जपैः । न लभ्यं विविधैर्यज्ञैर्लभ्यमैशादनुग्रहात्

na tatpuṇyairna taddānairna tapobhirna tajjapaiḥ | na labhyaṃ vividhairyajñairlabhyamaiśādanugrahāt

وہ (کاشی کی رسائی) نہ صرف پُنّیہ سے ملتی ہے، نہ دان سے، نہ تپسیا سے، نہ جپ سے؛ اور نہ ہی طرح طرح کے یَگیوں سے—یہ تو ایش (شیو) کے انوگرہ ہی سے حاصل ہوتی ہے۔

not
:
Kriya-vishesana (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपातः
तत्पुण्यैःby those merits
तत्पुण्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतत् + पुण्य (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; साधनार्थे (by means of)
nor
:
Kriya-vishesana (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः
तद्दानैःby those gifts/charities
तद्दानैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतत् + दान (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
nor
:
Kriya-vishesana (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः
तपोभिःby austerities
तपोभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
nor
:
Kriya-vishesana (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः
तज्जपैःby those recitations
तज्जपैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतत् + जप (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
not
:
Kriya-vishesana (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः
लभ्यम्obtainable
लभ्यम्:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeAdjective
Rootलभ् (धातु) → लभ्य (कृदन्त, यत्-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; यत्-प्रत्ययान्तः (gerundive: to be obtained/obtainable)
विविधैःby various
विविधैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
यज्ञैःsacrifices
यज्ञैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
लभ्यम्obtainable
लभ्यम्:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeAdjective
Rootलभ् (धातु) → लभ्य (कृदन्त, यत्-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; यत्-प्रत्ययान्तः
ऐशात्from the Lord (Īśa)
ऐशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootऐश (प्रातिपदिक; ईश-सम्बन्धी)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्; ‘ईश्वरसम्बन्धात्’ (from the Lord)
अनुग्रहात्from grace; by favor
अनुग्रहात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअनुग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Muni (sage)

Scene: A didactic moment: the speaker enumerates merit-acts (dāna, tapas, japa, yajña) shown as symbolic offerings, yet all bow toward a towering Śiva-linga radiating ‘anugraha’ as the true gateway to Kāśī.

K
Kāśī (implied)
Ī
Īśa (Śiva)
D
Dāna
T
Tapas
J
Japa
Y
Yajña

FAQs

Spiritual effort is honored, but Kāśī’s attainment is ultimately framed as a gift of Śiva’s grace.

Kāśī/Avimukta, whose attainment is said to depend on Īśa’s favor.

Dāna, tapas, japa, and yajña are mentioned as insufficient by themselves; the verse stresses reliance on divine grace.