Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 11

नमोस्तु तुभ्यं प्रणतार्तिहंत्रे कर्त्रे समस्तस्य मनोरथानाम् । दात्रे रथानां परतारकस्य हंत्रे प्रचंडासुर तारकस्य

namostu tubhyaṃ praṇatārtihaṃtre kartre samastasya manorathānām | dātre rathānāṃ paratārakasya haṃtre pracaṃḍāsura tārakasya

آپ کو نمسکار—اے جھکے ہوئے بھکتوں کی تکلیف دور کرنے والے؛ سب جائز آرزوؤں کے پورا کرنے والے کرتار؛ اعلیٰ نجات دہندہ کے لیے دیوی رتھ عطا کرنے والے داتا؛ اور سخت گیر اسُر تارک کے قاتل۔

नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निपात/particle), नमस्कारार्थे
तुindeed/and
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
प्रणतार्तिहंत्रेto the destroyer of the afflicted who bow
प्रणतार्तिहंत्रे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootप्रणत (कृदन्त, √नम्) + आर्ति (प्रातिपदिक) + हन्त्रि (कृदन्त-प्रातिपदिक, √हन्)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रणतानाम् आर्तेः हन्ता)
कर्त्रेto the maker
कर्त्रे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकर्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक, √कृ)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
समस्तस्यof all/entire
समस्तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
मनोरथानाम्of (their) wishes
मनोरथानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (मनसः रथः)
दात्रेto the giver
दात्रे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक, √दा)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
रथानाम्of chariots
रथानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
परतारकस्यof the supreme Tāraka (deliverer)
परतारकस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक) + तारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुषः (परः तारकः)
हंत्रेto the slayer
हंत्रे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootहन्त्रि (कृदन्त-प्रातिपदिक, √हन्)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
प्रचंडासुरthe fierce demon
प्रचंडासुर:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रचण्ड (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (प्रचण्डः असुरः)
तारकस्यof Tāraka
तारकस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

Agastya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (protective invocation)

Type: kshetra

Scene: Skanda stands as the compassionate protector, one hand in abhaya, another holding spear; behind him a faint vision of Tārakāsura’s defeat; Agastya bows, while a celestial chariot motif glimmers as a symbol of deliverance.

A
Agastya
K
Kārtikeya (Skanda)
T
Tāraka (asura)

FAQs

Humility and surrender remove suffering; the divine also protects dharma by destroying oppressive forces.

Kāśī is the narrative setting; the verse contributes to Kāśī’s devotional atmosphere where stotra and darśana are extolled.

No direct rite is stated; the implied practice is praṇāma (prostration) and prayerful praise.