Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 33

Devanagari script

यस्य प्रसादात्सुलभमायुः पुत्रांबरागनाः । समृद्धयः स्वर्गमोक्षौ स विश्वेशः प्रसीदतु

Transliteration

yasya prasādātsulabhamāyuḥ putrāṃbarāganāḥ | samṛddhayaḥ svargamokṣau sa viśveśaḥ prasīdatu

Translation

جس کے فضل سے درازیِ عمر، بیٹے، لباس اور زوجہ آسانی سے ملتے ہیں—اور اسی طرح خوشحالی، سُوَرگ اور موکش بھی—وہ وِشوِیشا پروردگار مہربان ہو۔

Word by Word

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (genitive singular; relative)

• प्रसादात्: from grace, by favor
• प्रसादात्: Hetu (Cause)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (ablative singular); हेतौ

• सुलभम्: easily obtained
• सुलभम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: सु- (उपसर्ग) + लभ (प्रातिपदिक) → सुलभ (प्रातिपदिक)
• Form: उपपद-तत्पुरुष/उपसर्गयुक्त-विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘आयुः’ इत्यस्य विशेषणम्

• आयुः: life, lifespan
• आयुः: Karta (Subject, item listed)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nominative singular)

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: Karta (item listed)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (nominative plural)

• अम्बराणि: garments
• अम्बराणि: Karta (item listed)
• Type: Noun
• Root: अम्बर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (nominative plural)

• गनाः: women, wives
• गनाः: Karta (item listed)
• Type: Noun
• Root: गना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (nominative plural); ‘गना’ = स्त्री/पत्नीसमूहः (wives/women)

• समृद्धयः: prosperities, riches
• समृद्धयः: Karta (item listed)
• Type: Noun
• Root: समृद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (nominative plural)

• स्वर्गमोक्षौ: heaven and liberation
• स्वर्गमोक्षौ: Karta (item listed)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + मोक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: इतरेतर-द्वन्द्वः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन (nominative dual)

• सः: he
• सः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (demonstrative pronoun)

• विश्वेशः: Lord of the universe
• विश्वेशः: Karta (Apposition)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (‘विश्वस्य ईशः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रसीदतु: may he be gracious
• प्रसीदतु: Kriya
• Type: Verb
• Root: प्र-सीद् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Viśveśa/Viśveśvara (Kāśī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Viśveśa radiates benevolence; around him symbolic offerings appear—garments, a child, a couple, a longevity lamp—while above, a path ascends to svarga and dissolves into a luminous mokṣa light, indicating both fruits under one grace.

Characters & Entities

• Viśveśa (Viśveśvara)
• Kāśī (Vārāṇasī)
• Svarga
• Mokṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace can bestow both dharmic worldly welfare and the highest goal—mokṣa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī, through the Lord Viśveśa/Viśveśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, seeking prasāda through devotion; no specific rite is named in this verse.