Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 77

परितः परिवेषाभं सूर्यस्योच्चैः स्फुरत्प्रभम् । रक्षणाय च रक्षोभ्यस्तस्याधोक्षज निर्मितम्

paritaḥ pariveṣābhaṃ sūryasyoccaiḥ sphuratprabham | rakṣaṇāya ca rakṣobhyastasyādhokṣaja nirmitam

ہر طرف وہ سورج کے روشن ہالے کی مانند چمک رہا تھا، بلند درخشانی سے دہکتا—رکشسوں سے اس کی حفاظت کے لیے خود اَدھوکشج نے اسے بنایا تھا۔

परितःall around
परितः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formअव्यय; ‘all around’
परिवेषाभम्halo-like
परिवेषाभम्:
Visheshana (Adjectival to चक्रम् understood)
TypeAdjective
Rootपरिवेष + आभ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपमान-तत्पुरुषः (परिवेष इव आभः/आभम्)
सूर्यस्यof the sun
सूर्यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
उच्चैःhighly; intensely
उच्चैः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘highly, loudly/strongly’
स्फुरत्प्रभम्having flashing radiance
स्फुरत्प्रभम्:
Visheshana (Adjectival)
TypeAdjective
Rootस्फुरत् (दृश्-भावे; कृदन्त) + प्रभ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—‘स्फुरन्ती प्रभा यस्य’
रक्षणायfor protection
रक्षणाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootरक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; प्रयोजनार्थे ‘for protection’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
रक्षोभ्यःfrom the demons/spirits (rakṣasas)
रक्षोभ्यः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), बहुवचन
तस्यof him/for him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
अधोक्षजO Adhokṣaja (Vishnu)
अधोक्षज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअधोक्षज (प्रातिपदिक; विष्णुनाम)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा-एकवचन; संबोधनरूपे प्रयुक्तम् (vocative sense)
निर्मितम्created
निर्मितम्:
Visheshana (Adjectival to चक्रम् understood)
TypeAdjective
Rootनि + √मा (माङ्) (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘made/created’

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa narration, commonly Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Sudarśana forms a blazing solar-halo around Dhruva—like the sun’s pariveṣa—explicitly shown as a divine construct meant to ward off rākṣasas.

S
Sūrya
A
Adhokṣaja (Viṣṇu)
R
Rākṣasas
S
Sudarśana Cakra (implied)
D
Dhruva (implied)

FAQs

The Lord’s unseen sovereignty (Adhokṣaja) manifests as tangible protection for the righteous, especially those engaged in disciplined tapas.

The broader glorification is of Kāśī in the Kāśīkhaṇḍa; this verse itself highlights divine protection rather than naming a particular tirtha.

No explicit rite is prescribed; the passage supports the dharmic ideal of tapas safeguarded by divine order.