Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8
Devanagari script
अपसृत्य ततो युद्धादंधकः शुक्रसंनिधिम् । अधिगम्य बभाषेदमवरुह्य रथात्ततः
Transliteration
apasṛtya tato yuddhādaṃdhakaḥ śukrasaṃnidhim | adhigamya babhāṣedamavaruhya rathāttataḥ
Translation
پھر اندھک جنگ سے ہٹ کر شُکر کے حضور پہنچا، اور رتھ سے اتر کر یہ کلمات کہے۔
Word by Word
अपसृत्यhaving retreated
अपसृत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअप + सृ (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); ‘having withdrawn/retreated’
ततःthen/from there
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय; अपादान/क्रमसूचक (from there/then)
युद्धात्from the battle
युद्धात्:
Apādāna (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
अन्धकःAndhaka
अन्धकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शुक्रसंनिधिम्the presence of Śukra
शुक्रसंनिधिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक) + संनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (शुक्रस्य संनिधिः)
अधिगम्यhaving approached
अधिगम्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधि + गम् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); ‘having approached/reached’
बभाषspoke
बभाष:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/परोक्ष), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अवरुह्यhaving descended
अवरुह्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअव + रुह् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); ‘having descended’
रथात्from the chariot
रथात्:
Apādāna (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमसूचक (then)
Speaker
Skanda (narrator; deduced)
Visual Art Cues
Scene: Andhaka halts the battle, approaches Śukra’s pavilion; he steps down from his chariot, bows, and begins to speak—tension between outward reverence and impending boast.
Characters & Entities
A
AndhakaŚ
ŚukraFAQs
Even amid conflict, the Purāṇas emphasize seeking counsel at the guru’s side before decisive action.
The larger textual frame is the Kāśīkhaṇḍa, oriented to the glory of Kāśī, though this verse itself is narrative.
None; it narrates Andhaka’s approach to his preceptor.