Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61
Devanagari script
कार्मुकाणां विकृष्टानां पततां च पतत्रिणाम् । भिंदिपालभुशुंडीनां क्ष्वेडितानां रवोऽभवत्
Transliteration
kārmukāṇāṃ vikṛṣṭānāṃ patatāṃ ca patatriṇām | bhiṃdipālabhuśuṃḍīnāṃ kṣveḍitānāṃ ravo'bhavat
Translation
کھینچے جاتے کمانوں کی ٹنکار، اڑتے تیروں کی سائیں سائیں، اور پھینکے گئے بھِنڈی پال اور بھُشُنڈیوں کی بھنبھناہٹ کی گونج اٹھ گئی۔
Word by Word
कार्मुकाणाम्of bows
कार्मुकाणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकार्मुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
विकृष्टानाम्of (those) drawn back
विकृष्टानाम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + कृष् (धातु) → विकृष्ट (कृदन्त/भूतकर्मणि)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
पतताम्of (those) flying/falling
पतताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतत् (कृदन्त/वर्तमानकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति, बहुवचन; वर्तमानकृदन्त (present active participle)
चand
च:
Samuccaya (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
पतत्रिणाम्of birds
पतत्रिणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपतत्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति, बहुवचन
भिंदिपालभुशुंडीनाम्of javelins and bhusuṇḍīs (weapons)
भिंदिपालभुशुंडीनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभिंदिपाल + भुशुंडी (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्वसमास (copulative)
क्ष्वेडितानाम्of (those) whizzing/whirring
क्ष्वेडितानाम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्ष्वेड् (धातु) → क्ष्वेडित (कृदन्त/भूतकर्मणि)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त
रवःa roar/sound
रवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
अभवत्arose/occurred
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Visual Art Cues
Scene: A dense battlefield moment: archers draw taut bows; arrows streak; heavy javelin-like bhiṇḍipālas and sling-stones/bhuśuṇḍīs whirl through the air, creating a layered sonic and visual blur.
FAQs
It paints the sensory tumult of war, contrasting worldly violence with the puranic ideal of seeking refuge in dharma.
None in this verse.
None.