Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 72

Devanagari script

अदृष्टरूपां सुभगां पिंगलां सर्वसिद्धिदाम् । धूपनैवेद्यदीपाद्यैस्तेषामाविर्भविष्यति

Transliteration

adṛṣṭarūpāṃ subhagāṃ piṃgalāṃ sarvasiddhidām | dhūpanaivedyadīpādyaisteṣāmāvirbhaviṣyati

Translation

ان کے لیے وہ—جو عموماً غیر مرئی صورت والی ہے—مبارک پِنگلا، جو ہر طرح کی سِدھی عطا کرنے والی ہے، دھوپ، نَیویدیہ، دیپ وغیرہ سے تعظیم کرنے پر ظاہر ہو جائے گی۔

Word by Word

• अदृष्ट-रूपाम्: having an unseen form
• अदृष्ट-रूपाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अदृष्ट (कृदन्त; √दृश् (धातु) + क्त, नञ्-पूर्व) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः ‘अदृष्टं रूपं यस्याः सा’

• सुभगाम्: auspicious, beautiful
• सुभगाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुभग (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; विशेषणम्

• पिङ्गलाम्: tawny/golden-hued (Piṅgalā)
• पिङ्गलाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पिङ्गला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; विशेषणम्/नाम

• सर्वसिद्धिदाम्: giver of all attainments
• सर्वसिद्धिदाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + दा (कृदन्त/प्रातिपदिक ‘द’ from √दा)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (षष्ठी) ‘सर्वासां सिद्धीनां दा’

• धूप-नैवेद्य-दीप-आद्यैः: with incense, offerings, lamps, etc.
• धूप-नैवेद्य-दीप-आद्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: धूप (प्रातिपदिक) + नैवेद्य (प्रातिपदिक) + दीप (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd) बहुवचनम्; समासः—द्वन्द्वः (समाहार/इतरेतर) ‘धूपादिभिः’

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th) बहुवचनम्; सर्वनाम

• आविर्भविष्यति: will manifest/appear
• आविर्भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु) + आविस् (अव्यय/उपसर्गवत्)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future); आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd) एकवचनम्

Speaker

Śiva (deduced from immediate context in Adhyāya 14)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddhayogīśvarī-pīṭha (Piṅgalā-darśana)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Inside a dim sanctum, devotees offer incense, food, and lamps; from the shrine’s aura emerges Piṅgalā—golden-hued, auspicious, radiant—granting boons, her presence turning the air luminous.

Characters & Entities

• Siddhayogīśvarī
• Piṅgalā (Devī)
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere ritual offerings, when joined to devotion, culminate in divine self-revelation (āvirbhāva) and spiritual attainments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Siddhayogīśvarī Pīṭha in Kāśī, where the Goddess is said to manifest to worshippers.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offer dhūpa (incense), naivedya (food), dīpa (lamp), and related upacāras in worship.