Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71

Devanagari script

ये तु प्रत्यष्टमि जनास्तथा प्रति चतुर्दशि । सिद्धयोगीश्वरीपीठे पूजयिष्यंति भाविताः

Transliteration

ye tu pratyaṣṭami janāstathā prati caturdaśi | siddhayogīśvarīpīṭhe pūjayiṣyaṃti bhāvitāḥ

Translation

لیکن وہ لوگ جو نیت میں پاکیزہ ہو کر ہر اشٹمی اور ہر چتردشی کو سدھیوگیشوری کے پیٹھ پر پوجا کرتے ہیں،

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम

• तु: but/indeed
• तु: Discourse (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (particle); विरोध/विशेषार्थकः

• प्रति: on/at (each)
• प्रति: Adverbial (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय)
• Form: उपसर्ग/उपपद-पूर्वकः अव्ययः; ‘प्रत्य्’ अर्थे ‘on/at each’

• अष्टमि: on the eighth lunar day (aṣṭamī)
• अष्टमि: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अष्टमी (प्रातिपदिक; तिथिनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; तिथिवाचकं नाम; (प्रति + सप्तमी)

• जनाः: people
• जनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्

• तथा: likewise
• तथा: Adverbial (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषणम् (adverb)

• प्रति: on/at (each)
• प्रति: Adverbial (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय)
• Form: उपपद-पूर्वकः अव्ययः; ‘on/at each’

• चतुर्दशि: on the fourteenth lunar day (caturdaśī)
• चतुर्दशि: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक; तिथिनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; तिथिवाचकं नाम; (प्रति + सप्तमी)

• सिद्धयोगीश्वरीपीठे: at the seat/shrine of Siddha-Yogīśvarī
• सिद्धयोगीश्वरीपीठे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक) + योगीश्वरी (प्रातिपदिक) + पीठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘सिद्धायाः योगीश्वर्याः पीठम्’

• पूजयिष्यन्ति: they will worship
• पूजयिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पूज् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd) बहुवचनम्

• भाविताः: devout, mentally cultivated
• भाविताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भावित (कृदन्त; √भू (धातु) + णिच् + क्त)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; विशेषणम् (जनाः); अर्थः ‘संस्कृत/भावनया युक्त’

Speaker

Śiva (deduced from immediate context in Adhyāya 14)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddhayogīśvarī-pīṭha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Devotees approach a Śakti-pīṭha in Kāśī on Aṣṭamī/Caturdaśī, carrying flowers and lamps, faces composed and intent, preparing for pūjā.

Characters & Entities

• Siddhayogīśvarī
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Regular worship aligned with sacred lunar days, performed with purified intention, is upheld as a potent devotional discipline in Kāśī.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Siddhayogīśvarī Pīṭha (seat/shrine) within the Kāśī sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pūjā at Siddhayogīśvarī Pīṭha specifically on Aṣṭamī and Caturdaśī tithis.