Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 42

Devanagari script

ततोत्र लिंगे त्वन्नाम्नि सोमसोमार्धरूपधृक् । प्रतिमासं पंचदश्यां शुक्लायां सर्वगोप्यहम्

Transliteration

tatotra liṃge tvannāmni somasomārdharūpadhṛk | pratimāsaṃ paṃcadaśyāṃ śuklāyāṃ sarvagopyaham

Translation

پس تمہارے نام والے اس لِنگ پر، میں—سوم کی صورت اور نیم ہلال دھارے ہوئے—ہر ماہ شُکل پکش کی پندرھویں تِتھی کو یہاں پوری طرح پوشیدہ رہوں گا۔

Word by Word

• ततः: thereafter
• ततः: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय)
• Form: अव्यय; तदर्थे (thereafter)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: atra (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• लिङ्गे: in the liṅga
• लिङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: liṅga (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• त्वत्-नाम्नि: in your name
• त्वत्-नाम्नि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tvad (सर्वनाम) + nāman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘त्वत्’ षष्ठी-सम्बन्धेन (your-name)

• सोमसोमार्धरूपधृक्: bearing the form of Soma and half-Soma (crescent)
• सोमसोमार्धरूपधृक्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: soma-soma-ardha-rūpa-dhṛk (प्रातिपदिक); soma (सोम) + soma (सोम) + ardha (अर्ध) + rūpa (रूप) + dhṛk (धृक्, √dhṛ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (अहम्)

• प्रति-मासम्: every month
• प्रति-मासम्: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: prati (अव्यय) + māsa (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषण

• पञ्चदश्याम्: on the fifteenth (lunar day)
• पञ्चदश्याम्: Kāla (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: pañcadaśī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/काल), एकवचन

• शुक्लायाम्: in the bright (fortnight)
• शुक्लायाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: śuklā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (पञ्चदश्याम्)

• सर्वगोपि: concealing everything (secretly)
• सर्वगोपि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva-gopin (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (अहम्); अर्थः ‘सर्वं गोपयन्’ (concealing all)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (कर्ता), एकवचन

Speaker

Śiva (Maheśāna)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Candreśvara

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Śiva as Soma-svarūpa, bearing the crescent-half, mystically ‘dwells’ within/at the liṅga on each bright-fortnight fifteenth day; aura of concealment and lunar radiance.

Characters & Entities

• Śiva
• Soma (Moon)
• Candreśvara-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time (tithi) and sacred place (Kāśī) converge—monthly observance at Candreśvara becomes especially potent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Candreśvara-liṅga in Kāśī, linked to Soma imagery and monthly bright-fortnight observance.

What ritualistic prescription is mentioned?

Monthly observance on śukla-pakṣa pañcadaśī (Pūrṇimā tithi), connected to presence at the Candreśvara-liṅga.