Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 94

देशांतरे ह्यस्ति धनः सद्विद्यः सुखमेधते । भयमस्ति धने चौरात्सविद्यः सर्वतोऽभयः

deśāṃtare hyasti dhanaḥ sadvidyaḥ sukhamedhate | bhayamasti dhane caurātsavidyaḥ sarvato'bhayaḥ

پردیس میں دولت مل بھی سکتی ہے، مگر سچی ودیا خوشی سے پھلتی پھولتی ہے۔ دولت میں چوروں کا خوف ہے؛ صاحبِ علم ہر جگہ بے خوف رہتا ہے۔

देशान्तरेin another land
देशान्तरे:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: देशस्य अन्तरे (in another country/place)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)
अस्तिthere is
अस्ति:
क्रिया (Existence)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन
धनःwealth
धनः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सद्विद्यःone with true learning
सद्विद्यः:
कर्ता (Subject)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक) + विद्या (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: सत् विद्या यस्य/सत्-विद्यः (truly learned)
सुखम्happily
सुखम्:
क्रियाविशेषण
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverb: happily)
एधतेthrives, prospers
एधते:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootएध् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
भयम्fear
भयम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्तिthere is
अस्ति:
क्रिया (Existence)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन
धनेin/with wealth
धने:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (or पुंलिङ्ग सप्तमी in usage); अधिकरण (in wealth/with wealth)
चौरात्from a thief
चौरात्:
अपादान (Source)
TypeNoun
Rootचौर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (from a thief)
सविद्यःthe learned man
सविद्यः:
कर्ता (Subject)
TypeAdjective
Rootस (प्रातिपदिक) + विद्या (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: विद्या-सहितः (learned)
सर्वतःeverywhere, from all sides
सर्वतः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय, सर्वदिक्/सर्वतः (from all sides; in every way)
अभयःfearless, safe
अभयः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootअभय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying सविद्यः)

Skanda (narrating to Agastya, Kāśīkhaṇḍa frame)

Tirtha: Kāśī (as seat of vidyā and mokṣa)

Type: kshetra

Scene: A contrast tableau: on one side a wealthy man guarded and anxious; on the other a learned ascetic/brahmin calm and unafraid, walking freely.

V
vidyā
D
dhanam

FAQs

Knowledge is a higher, safer wealth than money; it grants stability and fearlessness across places and circumstances.

No specific tīrtha is named; the verse offers universal nīti within the Kāśīkhaṇḍa setting.

None.