Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 92
Devanagari script
श्रुत्वा तथा स वृत्तांतं प्राक्तनं स्वं विनिंद्य च । कांचिद्दिशं समालोच्य निर्ययौ दीक्षितांगजः
Transliteration
śrutvā tathā sa vṛttāṃtaṃ prāktanaṃ svaṃ viniṃdya ca | kāṃciddiśaṃ samālocya niryayau dīkṣitāṃgajaḥ
Translation
وہ واقعہ سن کر اور اپنے سابقہ برتاؤ پر ملامت کرتے ہوئے، دیکشت کے بیٹے نے ایک سمت پر غور کیا اور روانہ ہو گیا۔
Word by Word
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: श्रु, अर्थे: श्रवण (having heard)
तथाthus
तथा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (singular)
वृत्तान्तम्account, news
वृत्तान्तम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्राक्तनम्former, previous
प्राक्तनम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootप्राक्तन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying वृत्तान्तम्)
स्वम्his own
स्वम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (own)
विनिन्द्यhaving blamed/condemned
विनिन्द्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootनि+निन्द् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), धातु: निन्द्, उपसर्ग: वि/नि (viniṃdya = having censured/condemned)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
काञ्चित्some (a certain)
काञ्चित्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितवाचक (some)
दिशम्direction
दिशम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समालोच्यhaving considered
समालोच्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootसम्+आ+लुच्/लोच् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), उपसर्ग: सम्+आ; अर्थ: विचार्य/परामृश्य (having considered)
निर्ययौwent out, departed
निर्ययौ:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootनिर्+या (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; धातु: या, उपसर्ग: निर्
दीक्षिताङ्गजःthe son of Dīkṣita
दीक्षिताङ्गजः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootदीक्षित (प्रातिपदिक) + अङ्गज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दीक्षितस्य अङ्गजः (son of the initiated man)
Speaker
Skanda (narrating to Agastya, Kāśīkhaṇḍa frame)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A young brahmin (Dīkṣita’s son) pauses at a crossroads, head bowed in remorse, then turns decisively toward a chosen direction, leaving behind his former life.
Characters & Entities
D
DīkṣitaD
DīkṣitāṅgajaFAQs
Acknowledging past faults and choosing a new path is the beginning of inner purification.
Not specified in the verse; it functions as a transition within the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered narrative.
None.