Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 91

Devanagari script

स्नात्वा नित्यविधिं कृत्वा तस्मिन्नेवाह्निकस्यचित् । श्रोत्रियस्य सुतां प्राप्य पाणिं जग्राह दीक्षितः

Transliteration

snātvā nityavidhiṃ kṛtvā tasminnevāhnikasyacit | śrotriyasya sutāṃ prāpya pāṇiṃ jagrāha dīkṣitaḥ

Translation

غسل کر کے اور روزانہ کے مقررہ اعمال ادا کر کے، اسی دن دیکشت نے ایک شروتریہ (وید کے عالم) کی بیٹی پائی اور نکاح میں اس کا ہاتھ تھام لیا۔

Word by Word

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Sambandha (Prior action)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकाले (having bathed)

• नित्यविधिम्: the daily rite
• नित्यविधिम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: नित्य + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारयः (नित्यः विधिः)

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Sambandha (Prior action)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकाले

• तस्मिन्: in that (time/occasion)
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/occasion)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative); एकवचन

• एव: indeed; just
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic particle)

• आह्निकस्य: of the daily ritual
• आह्निकस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: आह्निक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन

• चित्: some; any
• चित्: Sambandha (Indefinite)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनिश्चितार्थक-निपात (indefinite particle)

• श्रोत्रियस्य: of a learned Vedic man
• श्रोत्रियस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: श्रोत्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन

• सुताम्: daughter
• सुताम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: सुता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Sambandha (Prior action)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकाले (having obtained)

• पाणिम्: hand (in marriage)
• पाणिम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• जग्राह: took; grasped
• जग्राह: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• दीक्षितः: the initiated man; the consecrated one
• दीक्षितः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: दीक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘दीक्षा’सम्बद्धः; कर्तृवाचक-प्रयोगः (as noun)

Speaker

Skanda (narrating to Agastya, Kāśīkhaṇḍa frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: After bathing and completing daily rites, Dīkṣita performs pāṇigrahaṇa—taking the bride’s hand—before sacred fire; the bride is daughter of a śrotriya, with Vedic ambience and auspicious decor.

Characters & Entities

• Dīkṣita
• śrotriya
• vivāha (marriage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Householder life is sanctified when grounded in daily discipline (snāna, āhnika, nitya-karma) and alliances with the learned.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the overarching setting of the Kāśīkhaṇḍa, though this verse focuses on social-religious conduct rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bath) and nitya-vidhi/āhnika (daily obligatory rites).