Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 73

तेषां मध्ये ददर्शाथ समाधिस्थः स कर्दमः । स्वं शिशुं शिशुमारेण नीयमानं सुविह्वलम्

teṣāṃ madhye dadarśātha samādhisthaḥ sa kardamaḥ | svaṃ śiśuṃ śiśumāreṇa nīyamānaṃ suvihvalam

پھر انہی کے درمیان، سمادھی میں قائم کردَم نے اپنے ہی بچے کو دیکھا کہ ایک مگرمچھ اسے گھسیٹ کر لے جا رہا ہے، اور وہ نہایت بے قرار و مضطرب تھا۔

तेषाम्of them
तेषाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (सर्वनाम)
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (अधिकरण)
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनन्तरार्थक (then)
समाधि-स्थःbeing in samādhi
समाधि-स्थः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसमाधि (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त; √स्था, क्त/निष्ठा-प्रत्ययार्थे)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (सर्वनाम)
कर्दमःKardama (name)
कर्दमः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootकर्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वम्his own
स्वम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
शिशुम्child
शिशुम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शिशु-मारेणby a dolphin/crocodile (śiśumāra)
शिशु-मारेण:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक) + मार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
नीयमानम्being carried away
नीयमानम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Root√नी (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/मान-प्रत्ययान्त (passive present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
सु-विह्वलम्greatly distressed
सु-विह्वलम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + विह्वल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Unnamed saras/pushkariṇī (scene-specific)

Type: kund

Scene: At the center of playful bathers, Kardama—still marked by meditative composure—suddenly perceives his child seized by a crocodile; the child’s body is pulled toward deeper water, face contorted in fear; surrounding figures freeze in shock.

K
Kardama (Prajāpati)
Ś
Śiśu (child)
Ś
Śiśumāra (crocodile)

FAQs

Even the spiritually advanced face worldly peril; in sacred narratives, संकट becomes the doorway to divine protection and dharma.

The incident unfolds at a sacred waterbody within the Kāśīkhaṇḍa context; the verse does not specify the tirtha name.

None; it introduces the crisis that drives the next actions.