Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35

Devanagari script

अतः पुत्रं समीहंते गृहस्थाश्रमवासिनः । पुत्रेण लोकाञ्जयति श्रुतिरेषा सनातनी

Transliteration

ataḥ putraṃ samīhaṃte gṛhasthāśramavāsinaḥ | putreṇa lokāñjayati śrutireṣā sanātanī

Translation

اسی لیے گِرہستھ آشرم میں رہنے والے بیٹے کی آرزو کرتے ہیں۔ کیونکہ بیٹے کے ذریعے لوگوں (عالَموں) کو فتح کیا جاتا ہے—یہ شروتی کی ازلی تعلیم ہے۔

Word by Word

• अतः: therefore
• अतः: Hetu (Cause marker/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: atas (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक (therefore/from this reason)

• पुत्रम्: a son
• पुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (masc. acc. sg.)

• समीहन्ते: desire/seek
• समीहन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-ईह् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान); प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद (3rd pl. pres. middle)

• गृहस्थ-आश्रम-वासिनः: those dwelling in the householder stage
• गृहस्थ-आश्रम-वासिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गृहस्थ (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषसमासार्थः (one who dwells in the householder-āśrama); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (masc. nom. pl.)

• पुत्रेण: by/through a son
• पुत्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन (masc. instr. sg.)

• लोकान्: worlds
• लोकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन (masc. acc. pl.)

• जयति: conquers/wins
• जयति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जि (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (3rd sg. pres.)

• श्रुतिः: scriptural statement (Śruti)
• श्रुतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (fem. nom. sg.)

• एषा: this
• एषा: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (fem. nom. sg.); विशेषणम् (of श्रुतिः)

• सनातनी: eternal, ancient
• सनातनी: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सनातन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (fem. nom. sg.); विशेषणम् (of श्रुतिः)

Speaker

Skanda (narration to Agastya, per Kāśīkhaṇḍa convention)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A householder couple in a Kāśī courtyard listening to a sage reciting śruti; behind them a small domestic altar with fire, and in the distance a Kāśī temple spire—symbolizing gārhasthya linked to sacred geography.

Characters & Entities

• Śruti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In Purāṇic dharma, household life values continuity of sacred duties; progeny is presented as a means to sustain rites and attain merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting remains Kāśī in the Kāśīkhaṇḍa, but this verse is a general dharma teaching rather than a tīrtha description.

What ritualistic prescription is mentioned?

No single rite is named; the verse alludes broadly to Vedic duty and merit associated with progeny in the gṛhastha āśrama.