Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 17

पनसैर्वनासाभैः शुकनासैः पलाशकैः । पलाशनाद्विरहिणां पत्रत्यक्तैरिवावृतम्

panasairvanāsābhaiḥ śukanāsaiḥ palāśakaiḥ | palāśanādvirahiṇāṃ patratyaktairivāvṛtam

کٹہل کے درختوں، وناسہ جیسی گھنی بڑھوتریوں اور پلاش کے پیڑوں سے ڈھکا ہوا تھا؛ یوں معلوم ہوتا تھا گویا محبوب سے جدا عاشقوں کے پتے چھوڑے ہوئے لباسوں میں لپٹا ہو۔

पनसैःwith jackfruit trees
पनसैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपनस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वनासाभैःresembling a forest-nose (i.e., with protruding ‘snouts’/spikes)
वनासाभैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवनासाभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (पनसानाम्)
शुकनासैःwith parrot-beaked (plants/trees)
शुकनासैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशुकनास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
पलाशकैःwith palāśaka trees
पलाशकैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपलाशक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
पलाशनात्from palāśa-wood/fire
पलाशनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपलाशनात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
विरहिणाम्of the separated lovers
विरहिणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविरहिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
पत्र-त्यक्तैःby those who have abandoned leaves
पत्र-त्यक्तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपत्र (प्रातिपदिक) + त्यक्त (√त्यज् धातु, क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (पत्राणि त्यक्तानि यैः)
इवas if
इव:
Sambandha (Simile marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय
आवृतम्covered/enveloped
आवृतम्:
Karma (Result state/कर्म)
TypeVerb
Rootवृ (√वृ धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः

Skanda

Tirtha: Kāśī-kṣetra (general)

Type: kshetra

Scene: A forested stretch filled with jackfruit trees and palāśas; fallen or sparse leaves suggest ‘discarded garments’ of separated lovers—an evocative, slightly wistful canopy and ground litter.

K
Kāśī
P
panasa (jackfruit)
P
palāśa

FAQs

The māhātmya style turns even seasonal foliage into sacred poetry, intensifying reverence for the kṣetra.

Kāśī’s groves/woodlands within the Kāśī-kṣetra.

None mentioned.