Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

Devanagari script

वेतालवरदंनाम चक्रतीर्थस्य दक्षिणे । तीर्थमस्ति महापुण्यमित्यवादीद्भवान्पुरा

Transliteration

vetālavaradaṃnāma cakratīrthasya dakṣiṇe | tīrthamasti mahāpuṇyamityavādīdbhavānpurā

Translation

آپ نے پہلے فرمایا تھا کہ چکرتیرتھ کے جنوب میں ‘ویتال وَرَد’ نام کا نہایت عظیم پُنّیہ والا تیرتھ ہے۔

Word by Word

• वेतालवरदम्: (the place) named 'Bestower to Vetāla'
• वेतालवरदम्: Visheshya (Apposition/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: वेताल-वरद (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; 'वेतालस्य वरदः' इति षष्ठी-तत्पुरुषः, नपुंसकत्वेन नामरूपेण

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Naming marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; नाम-निपातः (quotative/‘called, by name’)

• चक्रतीर्थस्य: of Cakra-tīrtha
• चक्रतीर्थस्य: Adhikarana (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चक्र-तीर्थ (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; 'चक्रस्य तीर्थम्' इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• दक्षिणे: to the south (side)
• दक्षिणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; स्थानवाचक

• तीर्थम्: a sacred ford/place (tīrtha)
• तीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• अस्ति: exists/is
• अस्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• महापुण्यम्: very meritorious
• महापुण्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा-पुण्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; 'महच्च तत् पुण्यम्' इति कर्मधारयः; तीर्थम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/उक्तिसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-उक्त्यर्थक (quotative)

• अवादीत्: said/spoke
• अवादीत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भवान्: you (honored sir)
• भवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक; सर्वनाम-प्रयोग)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; आदरार्थे द्वितीयपुरुष-संबोधनार्थकः (honorific 'you')

• पुरा: formerly/once
• पुरा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

Speaker

Sages (addressing Sūta)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vētālavarada

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Sages (muni-assembly)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-map moment: a narrator indicates a southern direction from Cakratīrtha toward a smaller, potent ford named Vētālavarada; the landscape suggests coastal sands, sacred waters, and a marked tīrtha-stone or shrine.

Characters & Entities

• Vētālavarada Tīrtha
• Cakratīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering and seeking out tīrthas praised by the Purāṇas is presented as a direct doorway to great puṇya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vētālavarada Tīrtha, described as lying to the south of Cakratīrtha in the Setukhaṇḍa’s sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated here; the verse functions as a location-identification and praise of the tīrtha’s merit.