Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 85

Devanagari script

सर्वे देवा ऊचुः । सच्चिदानंदसंपूर्णं द्वैतवस्तुविवर्जितम् । ब्रह्मात्मानं स्वयंभानमादिमध्यांतवर्जितम्

Transliteration

sarve devā ūcuḥ | saccidānaṃdasaṃpūrṇaṃ dvaitavastuvivarjitam | brahmātmānaṃ svayaṃbhānamādimadhyāṃtavarjitam

Translation

تمام دیوتاؤں نے کہا: آپ سَت-چِت-آنند سے کامل ہیں، ہر دوئی کی ‘چیزیت’ سے پاک؛ آپ برہمن کے آتما ہیں، خود جلوہ گر ہیں، اور آغاز، میانہ اور انجام سے منزّہ ہیں۔

Word by Word

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (देवाः)

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• सच्चिदानन्दसंपूर्णम्: complete with being-consciousness-bliss
• सच्चिदानन्दसंपूर्णम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सत्-चित्-आनन्द-सम्पूर्ण (प्रातिपदिक; सत् + चित् + आनन्द + सम्पूर्ण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (स्तुत्य-वस्तु)

• द्वैतवस्तुविवर्जितम्: devoid of any dualistic entity
• द्वैतवस्तुविवर्जितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: द्वैत-वस्तु-विवर्जित (प्रातिपदिक; द्वैत + वस्तु + विवर्जित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• ब्रह्मात्मानम्: the Brahman-Self
• ब्रह्मात्मानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्-आत्मन् (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + आत्मन्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• स्वयंभानम्: self-luminous
• स्वयंभानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्वयंभान (प्रातिपदिक; स्वयं + भान)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• आदि-मध्य-अन्त-वर्जितम्: devoid of beginning, middle, and end
• आदि-मध्य-अन्त-वर्जितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आदि-मध्य-अन्त-वर्जित (प्रातिपदिक; आदि + मध्य + अन्त + वर्जित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

Speaker

All Devas

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmeśvara (Setu)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rāmeśvara/Śiva (addressed)

Visual Art Cues

Scene: All the gods assembled in a radiant semicircle, chanting in unison before the liṅga; the scene is suffused with stillness, with a vast, timeless aura suggesting ‘no beginning, middle, end’.

Characters & Entities

• Devas
• Rāmeśvara (Śiva)
• Brahman

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rāmeśvara is praised as saccidānanda and beyond duality, teaching that the tīrtha’s devotion culminates in realization of the timeless Absolute.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāmeśvara at Setubandha (Rāmeśvaram) within the Setukhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated in this verse; it is a metaphysical stuti used to frame worship and contemplation.