Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 73

समुद्रस्तु ततो भीतो वेपमानः कृतांजलिः । अनन्यशरणो विप्राः पाता लात्स्वयमुत्थितः

samudrastu tato bhīto vepamānaḥ kṛtāṃjaliḥ | ananyaśaraṇo viprāḥ pātā lātsvayamutthitaḥ

پھر سمندر خوف زدہ ہو کر کانپتا ہوا، ہاتھ جوڑ کر ادب سے—اے برہمنو! کسی اور پناہ کے بغیر—پاتال سے خود ہی اٹھ کھڑا ہوا۔

समुद्रःthe ocean
समुद्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formसमुच्चय/विरोधार्थक-निपात (particle: but/indeed)
ततःthen/from that (thereupon)
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अपादान/काल/क्रमवाचक (from that/then)
भीतःafraid
भीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूते कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (to समुद्रः)
वेपमानःtrembling
वेपमानः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवेप् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
कृताञ्जलिःwith folded hands
कृताञ्जलिः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातु, क्त) + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कृतः अञ्जलिः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
अनन्यशरणःhaving no other refuge
अनन्यशरणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनन्य (प्रातिपदिक) + शरण (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (अनन्यं शरणं यस्य/अनन्य-शरणः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
विप्राःO brāhmaṇas
विप्राः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संबोधनार्थे प्रयोगः (O brāhmaṇas)
पाताprotector/savior
पाता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपा (धातु) + तृच् (कृदन्त)
Formकर्तरि तृच्-प्रत्ययान्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लात्may (he) take/accept (as protector)
लात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootला (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (पाठभेद/रूपदोषसम्भवः)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय, आत्मवाचक (by oneself)
उत्थितःrisen/stood up
उत्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूते कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (to समुद्रः)

Narrator (Purāṇic voice)

Tirtha: Setu-kṣetra / Setubandha (contextual)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas (viprāḥ)

Scene: The Ocean-god rises from the depths, trembling, palms joined, facing Rāma’s camp on the shore; waves part like curtains; attendants of Varuṇa hover amid sea-spray.

S
Samudra (Ocean)
P
Pātāla
B
Brāhmaṇas (viprāḥ)

FAQs

Śaraṇāgati—when pride ends, surrender to dharma-bearing divinity becomes the true refuge.

Setu and the oceanic tīrtha-field central to Rāmeśvaram-related Setukhaṇḍa traditions.

None explicitly; the verse models the inner ritual of humility and surrender.