Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 72

Devanagari script

दीप्ता बाणाश्च ये घोरा भासयन्तो दिशो दश । प्राविशन्वारिधेस्तोयं दृप्तदानवसंकुलम्

Transliteration

dīptā bāṇāśca ye ghorā bhāsayanto diśo daśa | prāviśanvāridhestoyaṃ dṛptadānavasaṃkulam

Translation

وہ دہکتے، ہولناک تیر دسوں سمتوں کو روشن کرتے ہوئے سمندر کے پانی میں پیوست ہو گئے—وہ پانی سرکش دانَووں سے بھرا ہوا تھا۔

Word by Word

• दीप्ताः: blazing
• दीप्ताः: Karta (Subject qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: dīpta (कृदन्त, √dīp (धातु) + क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; विशेषणम् (बाणानाम्)

• बाणाः: arrows
• बाणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात (conjunction)

• ये: which
• ये: Karta (Subject apposition/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• घोराः: terrible
• घोराः: Karta (Subject qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ghora (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (बाणानाम्)

• भासयन्तः: illuminating
• भासयन्तः: Karta (Agentive qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √bhās (धातु) + णिच् + शतृ (कृदन्त)
• Form: णिजन्त-धातोः शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (बाणानाम्)

• दिशः: directions
• दिशः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: diś (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन

• दश: ten
• दश: Karma (Object qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: daśa (प्रातिपदिक/संख्या)
• Form: संख्यावाचक, अव्ययवत्/विशेषणरूपेण, द्वितीया बहुवचनार्थे (दिशः इति विशेष्ये)

• प्राविशन्: entered
• प्राविशन्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: pra- (उपसर्ग) + √viś (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद

• वारिधेः: of the ocean
• वारिधेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: vāridhi (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन

• तोयम्: water
• तोयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: toya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन

• दृप्त-दानव-संकुलम्: crowded with proud demons
• दृप्त-दानव-संकुलम्: Karma (Object qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: dṛpta (कृदन्त, √dṛp (धातु) + क्त) + dānava (प्रातिपदिक) + saṃkula (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (दृप्तैः दानवैः संकुलम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (तोयस्य)

Speaker

Narrator (Purāṇic voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setu-samudra-tīrtha

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: Fiery arrows blaze like suns, lighting all ten directions as they plunge into dark, demon-thronged waters; underwater silhouettes of dānavas recoil amid bubbles and churn.

Characters & Entities

• Rāma
• Samudra (Ocean)
• Dānava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma hidden within vast powers is still subject to correction; divine action purifies and restores balance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ocean at Setu, revered in the Setukhaṇḍa as part of the Rāmeśvaram pilgrimage geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse describes the sanctifying, world-illuminating force of the divine act.