Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 21

Devanagari script

सुग्रीवो निर्गतस्तूर्णं यत्र रामो महाबलः । ततो रामो महाबाहुस्सुग्रीवस्य शिरोधरे

Transliteration

sugrīvo nirgatastūrṇaṃ yatra rāmo mahābalaḥ | tato rāmo mahābāhussugrīvasya śirodhare

Translation

سُگریو فوراً وہاں جا نکلا جہاں مہابلی رام موجود تھے۔ پھر مہاباہو رام نے سُگریو کی گردن/سر کے پاس،

Word by Word

• सुग्रीवः: Sugriva
• सुग्रीवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• निर्गतः: went out, departed
• निर्गतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर्-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि अर्थे (having gone out)

• तूर्णम्: quickly
• तूर्णम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तूर्णम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)

• रामः: Rama
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महाबलः: mighty
• महाबलः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक

• रामः: Rama
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महाबाहुः: mighty-armed
• महाबाहुः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (महान्तौ बाहू यस्य)

• सुग्रीवस्य: of Sugriva
• सुग्रीवस्य: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• शिरोधरे: on the neck/at the neck region
• शिरोधरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिरोधर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; स्थानवाचक

Speaker

Narrator (Purāṇic voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kiṣkindhā-kṣetra (śaraṇāgati point)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sugrīva, battered, rushes back to Rāma’s position; Rāma raises his arm toward Sugrīva’s head/neck area—either to steady him, mark him for recognition, or prepare to act—Lakṣmaṇa alert beside.

Characters & Entities

• Sugrīva
• Rāma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A righteous protector ensures clarity and safety for those who seek refuge and act for dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No direct tīrtha praise; it supports the narrative leading toward Setu’s sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.