Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 20

Devanagari script

अंतःपुराद्विनिष्क्रम्य युयुधेऽवरजेन सः । वालिमुष्टिप्रहारेण ताडितो भृशविह्वलः

Transliteration

aṃtaḥpurādviniṣkramya yuyudhe'varajena saḥ | vālimuṣṭiprahāreṇa tāḍito bhṛśavihvalaḥ

Translation

اندرونی محل سے نکل کر وہ اپنے چھوٹے بھائی سے لڑ پڑا۔ والی کے مُکّے کے وار سے زخمی ہو کر وہ سخت لرزاں اور بے قرار ہو گیا۔

Word by Word

• अन्तःपुरात्: from the inner palace
• अन्तःपुरात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: अन्तःपुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• विनिष्क्रम्य: having come out
• विनिष्क्रम्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: वि-निस्-क्रम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल (having come out)

• युयुधे: fought
• युयुधे: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: युध् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• अवरजेन: with the younger brother
• अवरजेन: Sahakari (Associate/सहकारी)
• Type: Noun
• Root: अवरज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• वालि-मुष्टि-प्रहारेण: by the blow of Vali's fist
• वालि-मुष्टि-प्रहारेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वालि + मुष्टि + प्रहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वालिनः मुष्टेः प्रहारः)

• ताडितः: struck
• ताडितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ताड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘struck’

• भृशविह्वलः: greatly distressed
• भृशविह्वलः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भृश + विह्वल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (भृशं विह्वलः)

Speaker

Narrator (Purāṇic voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kiṣkindhā-kṣetra (Vāli–Sugrīva yuddha-smṛti)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vāli emerges from the inner palace and engages Sugrīva; a powerful fist-strike lands, leaving Sugrīva reeling—dramatic motion, dust, and onlookers.

Characters & Entities

• Vāli
• Sugrīva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Physical strength without righteousness becomes oppression; dharma ultimately seeks restoration of just order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None explicitly; the scene is set in Kiṣkindhā, a famed locale in the Rāma narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.