Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 84

Devanagari script

याज्ञिका यज्ञशीलाश्च सुस्वराः सुखिनस्तथा । द्वेषिणो धनवंतश्च पुत्रिणो गुणिनस्तथा

Transliteration

yājñikā yajñaśīlāśca susvarāḥ sukhinastathā | dveṣiṇo dhanavaṃtaśca putriṇo guṇinastathā

Translation

وہ یَجْن کرنے والے اور یَجْن کے آداب میں رَت ہیں؛ شیریں آواز اور خوش و خرم۔ پھر بھی انہیں دشمنی رکھنے والے، دولت مند، صاحبِ اولاد اور صاحبِ اوصاف کہا گیا ہے۔

Word by Word

• याज्ञिकाः: sacrificers/ritualists
• याज्ञिकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: याज्ञिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• यज्ञशीलाः: habitually devoted to sacrifice
• यज्ञशीलाः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + शील (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘याज्ञिकाः’ इत्यस्य विशेषण

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• सुस्वराः: sweet-voiced
• सुस्वराः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग) + स्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘याज्ञिकाः’ इत्यस्य विशेषण

• सुखिनः: happy
• सुखिनः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुखिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘याज्ञिकाः’ इत्यस्य विशेषण

• तथा: likewise/also
• तथा: Discourse adverb (प्रकार/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb: likewise/also)

• द्वेषिणः: hating/hostile (as read)
• द्वेषिणः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वेषिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘याज्ञिकाः’ इत्यस्य विशेषण (अर्थतः ‘द्वेषरहिताः’ अपेक्षितः; पाठानुसारः)

• धनवन्तः: wealthy
• धनवन्तः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धनवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘याज्ञिकाः’ इत्यस्य विशेषण

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• पुत्रिणः: having sons
• पुत्रिणः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुत्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘याज्ञिकाः’ इत्यस्य विशेषण

• गुणिनः: virtuous/possessing qualities
• गुणिनः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुणिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘याज्ञिकाः’ इत्यस्य विशेषण

• तथा: also
• तथा: Discourse adverb (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थ (also)

Speaker

Unspecified (narrative voice within Dharmāraṇyakhaṇḍa)

Skanda Dialogue

Listener: King

Visual Art Cues

Scene: A yajña scene: priests chanting with precise intonation, offerings into fire; nearby, signs of prosperity (cattle, gold) and a subtle tension between rival groups hinted by stern glances.

Characters & Entities

• Yajña
• Brāhmaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even among the ritually accomplished, mixed traits can appear; dharma calls for refining inner disposition alongside outer ritual excellence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named; the verse is a character description within the Dharmāraṇya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Yajña (sacrifice) is referenced as a defining practice, but no specific sacrifice or procedure is detailed.