Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 83

Devanagari script

वसिष्ठो भारद्वाजश्च इन्द्रप्रमद एव च । अस्मिन्गोत्रे भवा विप्रा वेदवेदांगपारगाः

Transliteration

vasiṣṭho bhāradvājaśca indrapramada eva ca | asmingotre bhavā viprā vedavedāṃgapāragāḥ

Translation

وشیِشٹھ، بھاردواج اور اندرپرمَد—یہی یقیناً پرور ہیں۔ اس گوتر میں پیدا ہونے والے برہمن وید اور ویدانگ کے پارنگت، یعنی کامل ماہر ہیں۔

Word by Word

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भारद्वाजः: Bhāradvāja
• भारद्वाजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भारद्वाज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• इन्द्रप्रमदः: Indrapramada
• इन्द्रप्रमदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक) + प्रमद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Emphasis particle (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय (restrictive/emphatic)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; निर्देशक (deictic)

• गोत्रे: in the gotra/lineage
• गोत्रे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• भवाः: becoming/being (i.e., belonging/occurring)
• भवाः: Viśeṣaṇa/Apposition (विशेषण/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भू (धातु) → भव (कृदन्त, शतृ/अच्-प्रातिपदिक ‘भव’)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘विप्राः’ इत्यस्य विशेषणवत्/समानााधिकरण

• विप्राः: learned Brahmins
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• वेदवेदाङ्गपारगाः: versed in the Vedas and Vedāṅgas
• वेदवेदाङ्गपारगाः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + वेदाङ्ग (प्रातिपदिक) + पारग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘विप्राः’ इत्यस्य विशेषण

Speaker

Unspecified (narrative voice within Dharmāraṇyakhaṇḍa; likely addressing a king/interlocutor)

Skanda Dialogue

Listener: King

Visual Art Cues

Scene: A teacher points to a lineage chart or recites names—Vasiṣṭha, Bhāradvāja, Indrapramada—while students hold manuscripts; the king witnesses the formal naming of pravaras.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Bhāradvāja
• Indrapramada
• Veda
• Vedāṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Vedic dharma is upheld through both sacred ancestry (pravara) and learning—mastery of the Vedas and Vedāṅgas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse; the focus is on lineage and Vedic scholarship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, pravara names are used in śrauta/smārta rites for ancestral invocation, but no explicit rite is prescribed here.