Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 36

Devanagari script

श्राद्धार्हः सर्वपर्वाणि न गंतव्यानि धीमता । तत्र गछन्स्त्रियं मोहार्द्धर्मात्प्रच्यवते परात्

Transliteration

śrāddhārhaḥ sarvaparvāṇi na gaṃtavyāni dhīmatā | tatra gachanstriyaṃ mohārddharmātpracyavate parāt

Translation

جو دانا شخص شرادھ کرنے کا پابند ہو، اسے تمام پَرو اور مقدس اَنوُشٹھان کے دنوں میں عورت کے پاس نہیں جانا چاہیے۔ اس وقت فریبِ نفس سے جانا اسے اعلیٰ دھرم سے گرا دیتا ہے۔

Word by Word

• श्राद्धार्हः: one entitled to śrāddha (rites)
• श्राद्धार्हः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: श्राद्ध + अर्ह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (श्राद्धम् अर्हति) विशेषणम्

• सर्वपर्वाणि: all festival/observance days
• सर्वपर्वाणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व + पर्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वाणि पर्वाणि)

• न: not
• न: Negation particle
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• गन्तव्यानि: to be gone to/should be visited
• गन्तव्यानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) + तव्य (कृत्) → गन्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विधेय-योग्यतावाचक (gerundive)

• धीमता: by the wise man
• धीमता: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: धीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; 'धीमत्' = बुद्धिमान्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place)

• गच्छन्: going
• गच्छन्: Karta (Doer/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे

• स्त्रियम्: a woman
• स्त्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• मोहात्: from delusion
• मोहात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: मोह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (हेतु/अपादान), एकवचन

• धर्मात्: from dharma
• धर्मात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन

• प्रच्यवते: falls away/deviates
• प्रच्यवते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+च्यु (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• परात्: from the higher (path)
• परात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; 'पर' = श्रेष्ठ

Speaker

Sūta (deduced, Brāhma Khaṇḍa dharma-narration context)

Visual Art Cues

Scene: A man preparing śrāddha offerings—piṇḍa, tila, water—near a sacred fire or riverbank; he turns away from temptation, focusing on pitṛ devotion; parva-day atmosphere with ritual solemnity.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred times demand heightened discipline; neglecting it undermines one’s higher dharma and ancestral duties.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse concerns parvan discipline and śrāddha-related conduct.

What ritualistic prescription is mentioned?

It references śrāddha obligations and prescribes restraint on parvan days to preserve dharmic purity.