Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 76

अपुत्रो लभते पुत्रान्निर्द्धनो धनवान्भवेत् । रोगी रोगात्प्रमुच्येत बद्धो मुच्येत बंधनात्

aputro labhate putrānnirddhano dhanavānbhavet | rogī rogātpramucyeta baddho mucyeta baṃdhanāt

بے اولاد کو اولاد نصیب ہوتی ہے؛ مفلس مالدار ہو جاتا ہے۔ بیمار بیماری سے چھوٹ جاتا ہے، اور قید میں بندھا ہوا بندھن سے رہائی پاتا ہے۔

अपुत्रःa sonless man
अपुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअ (नञ्) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः—‘न पुत्रः यस्य’ (one without a son)
लभतेobtains
लभते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
निर्धनःa poor man
निर्धनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिर् (उपसर्ग) + धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः—‘धनं नास्ति यस्य’ (poor)
धनवान्wealthy
धनवान्:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate to subject/विशेष्यसमनाधिकरण)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक) + वत् (मतुप्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुपर्थक-प्रातिपदिक (possessive)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/सम्भावना), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रोगीa sick person
रोगी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रोगात्from disease
रोगात्:
Apadana (Source/Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootरोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
प्रमुच्येतwould be freed
प्रमुच्येत:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√मुच् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगे ‘is released’
बद्धःone who is bound
बद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Root√बन्ध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्तान्त-विशेष्यवत् (one who is bound)
मुच्येतwould be released
मुच्येत:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√मुच् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगे
बन्धनात्from bondage, from prison
बन्धनात्:
Apadana (Source/Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootबन्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

Vyāsa (continuing phalaśruti context)

Tirtha: धर्मारण्य

Type: kshetra

Listener: पाण्डुनन्दन

Scene: चार अवस्थाएँ प्रतीकात्मक: संतानहीन दम्पति को शिशु-प्राप्ति, दरिद्र को धन, रोगी को आरोग्य, कैदी के बन्धन टूटते हुए—ऊपर से कथा/देव-अनुग्रह का प्रकाश।

P
phalaśruti (promised fruits)

FAQs

Puṇya generated by devotion and sacred hearing is portrayed as removing obstacles in worldly life and supporting dharmic well-being.

Dharmāraṇya’s māhātmya, whose hearing is said to bestow these auspicious results.

Implicitly, listening to (or reciting) the māhātmya with faith as part of purāṇa-śravaṇa.