Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 39

व्यास उवाच । कलौ प्राप्ते द्विजाः सर्वे स्थानभ्रष्टा यतस्ततः । पक्षमुत्कलं ग्रहीष्यंति तथा स्युः पक्षपातिनः

vyāsa uvāca | kalau prāpte dvijāḥ sarve sthānabhraṣṭā yatastataḥ | pakṣamutkalaṃ grahīṣyaṃti tathā syuḥ pakṣapātinaḥ

ویاس نے کہا: جب کَلی آ جائے گا تو سب دْوِج (دو بار جنم لینے والے) اپنی اپنی جگہوں سے ہٹ کر اِدھر اُدھر ہو جائیں گے۔ وہ گروہ بندی اختیار کریں گے، اور یوں جانبدار اور متعصب بن جائیں گے۔

व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कलौin Kali (age)
कलौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
प्राप्तेwhen (it) has come
प्राप्ते:
Adhikarana (Temporal locus/अधिकरण)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (क्त) ‘प्राप्त’; सप्तमी (7th), एकवचन; सति-सप्तमी (when it has come)
द्विजाःtwice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
स्थानभ्रष्टाःfallen from their station
स्थानभ्रष्टाः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थान-भ्रष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः ‘स्थानात् भ्रष्ट’ (fallen from their proper place)
यतःfrom there / therefore
यतः:
Adverbial (हेतु/देश)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formहेतु/देशवाचक अव्यय (from where/therefore)
ततःfrom there
ततः:
Adverbial (देश/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/अनुक्रमवाचक अव्यय (from there/then)
पक्षम्a side/party
पक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
उत्कलम्Utkala (a region)
उत्कलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्कल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; देशनाम (Utkala)
ग्रहीष्यन्तिwill take/choose
ग्रहीष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
तथाthus
तथा:
Adverbial (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus/so)
स्युःwould be / become
स्युः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
पक्षपातिनःpartisans (biased persons)
पक्षपातिनः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootपक्ष-पातिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः ‘पक्षे पातः/आसक्तिः यस्य’ (partisan/biased)

Vyāsa

Scene: Vyāsa, austere and luminous, speaks to an unseen audience; behind him, dvijas are shown scattered, arguing in small factions with banners, while a central dharma-scale tilts, symbolizing bias.

V
Vyāsa
K
Kali-yuga
D
dvija

FAQs

Kali Yuga is marked by loss of dharmic steadiness and rise of factional bias; vigilance and commitment to nyāya are required.

No tīrtha is mentioned in this verse; it is a Kali Yuga diagnosis spoken by Vyāsa.

No ritual is prescribed; it is a warning about social and ethical degeneration into partisanship.