Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 24

Devanagari script

तस्य पूजां प्रकुर्वीत तदा कालेऽथवा सदा । तैलेन लेपयेत्तस्य देहे वै विघ्नशांतये

Transliteration

tasya pūjāṃ prakurvīta tadā kāle'thavā sadā | tailena lepayettasya dehe vai vighnaśāṃtaye

Translation

اس کی پوجا مناسب وقت پر، یا ہمیشہ ہی کرنی چاہیے۔ رکاوٹوں کی شانتی کے لیے اس کے بدن پر تیل کا لیپ کرنا چاہیے۔

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम् (Singular)

• पूजाम्: worship
• पूजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)

• प्रकुर्वीत: should perform
• प्रकुर्वीत: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular), परस्मैपदम्

• तदा: then
• तदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb: then)

• काले: at the time
• काले: Kala/Adhikarana (Time-locus/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम् (Singular)

• अथवा: or
• अथवा: Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथवा (अव्यय)
• Form: विकल्प-बोधक-अव्ययम् (disjunctive: or)

• सदा: always
• सदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: नित्यत्व-बोधक-अव्ययम् (adverb: always)

• तैलेन: with oil
• तैलेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तैल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम् (Singular)

• लेपयेत्: should anoint/apply
• लेपयेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लिप् (धातु) [णिच् causative: लेपय-]
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular), परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः (causative)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम् (Singular)

• देहे: on the body
• देहे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम् (Singular)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)

• विघ्नशांतये: for the pacification of obstacles
• विघ्नशांतये: Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विघ्न-शान्ति (प्रातिपदिक; विघ्न + शान्ति)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative), एकवचनम् (Singular)

Speaker

Deductive: Sūta (didactic instruction) within a Hanumān-centered dharma passage

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hanumān-sannidhi (Śrī Rāma-dūta)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A devotee performs Hanumān pūjā with lamp, flowers, and vermilion; then anoints Hanumān’s icon (or symbolically applies oil) for vighna-śānti; the shrine glows with steady lamps.

Characters & Entities

• Hanumān
• vighna (obstacles)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady devotion—especially to Hanumān—removes impediments and strengthens dharmic resolve.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the focus is on Hanumān worship as an obstacle-removing practice.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform Hanumān pūjā at the appointed time (or regularly) and apply oil as an anointment for vighna-śānti.