Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 22

Devanagari script

दण्डस्तु विधिवत्तस्य कर्त्तव्यो वेदशास्त्रिभिः । अन्यायो न्यायवादी स्यान्निर्द्दोषे दोषदायकः

Transliteration

daṇḍastu vidhivattasya karttavyo vedaśāstribhiḥ | anyāyo nyāyavādī syānnirddoṣe doṣadāyakaḥ

Translation

اس کی سزا وید اور شاستروں کے عالموں کو قاعدے کے مطابق ہی دینی چاہیے۔ ورنہ ناانصافی ہی انصاف بن بیٹھتی ہے—جب بے قصور پر الزام رکھا جائے۔

Word by Word

• दण्डः: punishment
• दण्डः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अवधारण/विरोध-बोधक-अव्ययम् (particle)

• विधिवत्: according to rule
• विधिवत्: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: विधि (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
• Form: अव्ययीभावेन क्रियाविशेषणम् (adverb: according to rule)

• तस्य: of him/of that person
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम् (Singular)

• कर्त्तव्यः: must be done/should be imposed
• कर्त्तव्यः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + तव्यत् (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भाव्य/विधेयार्थक कृदन्तः (gerundive: to be done), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• वेदशास्त्रिभिः: by those learned in Veda and Śāstra
• वेदशास्त्रिभिः: Karana (Instrument/Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेद-शास्त्रिन् (प्रातिपदिक; वेद + शास्त्रिन्)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम् (Plural)

• अन्यायः: injustice
• अन्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)

• न्यायवादी: a proponent of justice
• न्यायवादी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: न्याय-वादिन् (प्रातिपदिक; न्याय + वादिन्)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)

• स्यात्: would be/should be
• स्यात्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular)

• निर्द्दोषे: in the faultless (person)
• निर्द्दोषे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: निर्-दोष (प्रातिपदिक; निर् + दोष)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम् (Singular)

• दोषदायकः: one who imputes/blames (gives fault)
• दोषदायकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दोष-दायक (प्रातिपदिक; दोष + दायक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)

Speaker

Deductive: Sūta (didactic narration) in a dharma-adjudication context

Visual Art Cues

Scene: A dharma-judge, flanked by Veda-śāstra scholars, weighs a case; a scale motif appears; an innocent person is shielded while a guilty party is restrained—symbolizing just punishment.

Characters & Entities

• Veda
• Śāstra
• daṇḍa
• nyāya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True dharma in governance requires due process: punishing the guilty rightly and never manufacturing guilt for the innocent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly praised; the verse is a dharma-ethical maxim within the Dharmāraṇya section.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual; it prescribes judicial procedure—punishment must be given vidhivat by qualified authorities.