Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 20

Devanagari script

मांडलीयाश्च ये शूद्रास्तेषामर्ककरं त्विदम् । अडालजानां त्रिगुणं गोभुजानां चतुर्गुणम्

Transliteration

māṃḍalīyāśca ye śūdrāsteṣāmarkakaraṃ tvidam | aḍālajānāṃ triguṇaṃ gobhujānāṃ caturguṇam

Translation

مَانڈلیہ کہلانے والے شودروں کے لیے یہ ‘ارک کر’ نامی مقررہ محصول ہے؛ اَڈالَجوں کے لیے یہ تین گنا، اور گوبھُجوں کے لیے چار گنا ہے۔

Word by Word

• मांडलीयाः: Māṇḍalīya people (a group/class)
• मांडलीयाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मांडलीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम् (Plural)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक-अव्ययम् (conjunction)

• ये: who/which
• ये: Visheshya (Correlative/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम् (Plural)

• शूद्राः: Śūdras
• शूद्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शूद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम् (Plural)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम् (Plural)

• अर्ककरम्: sun-tax / arkakara (a levy)
• अर्ककरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्क-कर (प्रातिपदिक; अर्क + कर)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अवधारण/विरोध-बोधक-अव्ययम् (particle: but/indeed)

• इदम्: this
• इदम्: Visheshya (Deictic/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom./Acc.), एकवचनम् (Singular)

• अडालजानाम्: of the Aḍālajas (a subgroup)
• अडालजानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अडालज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम् (Plural)

• त्रिगुणम्: threefold
• त्रिगुणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि-गुण (प्रातिपदिक; त्रि + गुण)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom./Acc.), एकवचनम् (Singular); विशेषणम् (adjectival)

• गोभुजानाम्: of the cow-eaters (gobhujas)
• गोभुजानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गो-भुज (प्रातिपदिक; गो + भुज)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम् (Plural)

• चतुर्गुणम्: fourfold
• चतुर्गुणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्-गुण (प्रातिपदिक; चतुर् + गुण)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom./Acc.), एकवचनम् (Singular); विशेषणम् (adjectival)

Speaker

Deductive: Sūta (Lomaharṣaṇa/ Ugraśravas) narrating a dharma passage within Brāhma Khaṇḍa

Visual Art Cues

Scene: A courtly register scene: scribes recording community levies; elders of Māṇḍalīya, Aḍālaja, and Gobhuja groups presenting tokens; a dharma-judge seated with palm-leaf manuscripts.

Characters & Entities

• Māṇḍalīya
• Śūdra
• Aḍālaja
• Gobhuja

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is presented as orderly governance—social obligations and levies are to be applied in a defined, rule-based manner.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; it belongs to the Dharmāraṇya context, emphasizing dharmic administration rather than a site’s praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

A fiscal prescription is stated: graded ‘arkakara’ levy/tax rates for specific groups.