Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 220

Devanagari script

रूपोला परमं स्थानं पवित्रमतिपुण्यदम् । अस्मिन्गोत्रत्रये चैव देवीत्रितयमेव च

Transliteration

rūpolā paramaṃ sthānaṃ pavitramatipuṇyadam | asmingotratraye caiva devītritayameva ca

Translation

روپولا ایک اعلیٰ ترین مقام ہے—نہایت پاک اور بہت بڑا پُنّیہ دینے والا۔ اس گوتر کے تین گروہوں میں دیویوں کی تین گونہ جماعت بھی ہے۔

Word by Word

• रूपोला: Rūpolā (name of a place)
• रूपोला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रूपोला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम (proper name/place-name)

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण

• स्थानम्: place/abode
• स्थानम्: Predicate nominal (विधेय)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• पवित्रम्: holy
• पवित्रम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण

• अतिपुण्यदम्: bestowing very great merit
• अतिपुण्यदम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति (अव्यय) + पुण्यद (प्रातिपदिक; √दा (धातु) + क)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अव्ययीभाव-समासः (अति + पुण्यदम्)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• गोत्रत्रये: in the three gotras
• गोत्रत्रये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोत्र + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयाणि गोत्राणि)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Sambandha/Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis)

• देवीत्रितयम्: the triad of goddesses
• देवीत्रितयम्: Karma/Predicate nominal (कर्म/विधेय)
• Type: Noun
• Root: देवी + त्रितय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; द्विगु-समासः (तिस्रो देव्यो यस्य/यत्)

• एव: indeed
• एव: Sambandha/Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

Speaker

Unspecified in excerpt (contextual narrator within Brāhma Khaṇḍa; likely Sūta/Lomaharṣaṇa-style narration to sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rūpolā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant sacred town/forest-kṣetra labeled Rūpolā; three gotra banners or three groups of brāhmaṇas, and above/around them three Devīs as protective triad—each with distinct emblems—bestowing blessings and merit.

Characters & Entities

• Rūpolā
• Devī (tritaya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sacred place generates great merit and is upheld by an ordered harmony of lineage (gotra) and divine guardianship (devīs).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rūpolā is explicitly praised as a supremely holy, highly meritorious place.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription is given; the verse highlights the merit (puṇya) of the place and its associated devī-triad.