Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 45
Devanagari script
इति श्रुत्वा ततः सर्वे निद्रामापुः सुखप्रदाम् । एवं ते कृतकृत्यास्तु भूत्वा सुप्ता निशामुखे
Transliteration
iti śrutvā tataḥ sarve nidrāmāpuḥ sukhapradām | evaṃ te kṛtakṛtyāstu bhūtvā suptā niśāmukhe
Translation
یہ بات سن کر سب نے راحت بخش نیند اختیار کی۔ یوں وہ اپنا فرض پورا کر کے رات کے آغاز میں سو گئے۔
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); श्रु-धातोः; अव्ययभावेन प्रयुक्तम्
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय; तद्-शब्दात् (ablatival adverb)
सर्वेall (of them)
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन
निद्राम्sleep
निद्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd); एकवचन
आपुःattained; obtained
आपुः:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलिट् (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन
सुखप्रदाम्sleep-giving happiness; pleasant
सुखप्रदाम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सुखं प्रददातीति); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd); एकवचन; निद्राम्-विशेषण
एवम्thus; in this way
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन (सर्वे इत्यस्य पुनरुक्त-सूचक)
कृतकृत्याःhaving accomplished their task; fulfilled
कृतकृत्याः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातोः क्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (कृतं कृत्यं येषाम्); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन; ते-विशेषण
अस्तुlet (it) be
अस्तु:
Kriya (Injunctive/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive use); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); भू-धातोः; अव्ययभावेन
सुप्ताःasleep
सुप्ताः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुप्त (स्वप्-धातोः क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st); बहुवचन; ते-विशेषण
निशामुखेat the beginning of night
निशामुखे:
Adhikarana (Locus/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (निशायाः मुखम् = आरम्भः); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th); एकवचन
Speaker
Narrator (contextual; later explicitly Vyāsa)
Characters & Entities
B
BrāhmaṇasH
Hanumān (implied protector)FAQs
When one acts rightly and entrusts oneself to divine guardianship, the mind settles into peace.
Dharmāraṇya is implied as the sacred setting where such protection and peace occur.
No explicit ritual; the verse narrates the fruit of protection—rest and fearlessness.