Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18
Devanagari script
दृष्ट्वा दिव्यस्वरूपं तं हनुमंतं जहर्षिरे । कथंचिद्धैर्यमालंब्य विप्राः प्रोचुः शनैः शनैः
Transliteration
dṛṣṭvā divyasvarūpaṃ taṃ hanumaṃtaṃ jaharṣire | kathaṃciddhairyamālaṃbya viprāḥ procuḥ śanaiḥ śanaiḥ
Translation
حنومان کے اس دیویہ سوروپ کو دیکھ کر وہ خوشی سے جھوم اٹھے۔ پھر بڑی مشکل سے حوصلہ سنبھال کر برہمن آہستہ آہستہ بولے۔
Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having seen’
दिव्यस्वरूपम्the divine form
दिव्यस्वरूपम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (दिव्यं स्वरूपम्)
तम्that (him)
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हनुमन्तम्Hanumān
हनुमन्तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
जहर्षिरेrejoiced
जहर्षिरे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootहृष् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
कथंचित्somehow
कथंचित्:
Sambandha/Adverbial (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथंचित् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: ‘somehow’)
धैर्यम्courage, composure
धैर्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootधैर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आलम्ब्यhaving steadied (themselves) / taking support
आलम्ब्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + लम्ब् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund) ‘having taken support/holding on’
विप्राःthe brāhmaṇas
विप्राः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रोचुःsaid, spoke forth
प्रोचुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
शनैःslowly, gently
शनैः:
Sambandha/Adverbial (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशनैस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
शनैःslowly, slowly
शनैः:
Sambandha/Adverbial (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशनैस् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (reduplication for emphasis)
Speaker
Narrator (contextually Vyāsa continuing the narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Dharmāraṇya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Sages rejoice upon seeing Hanumān’s divine form; their faces show delight and trembling awe; then they regain composure and speak softly, hands still folded.
Characters & Entities
H
HanumānV
ViprāḥFAQs
True darśana brings joy and reverent awe, humbling the mind before divine majesty.
No specific tīrtha is identified in this verse.
None; it describes the devotional response to divine manifestation.