Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 14

Devanagari script

त्रयीधर्म्मः पृथिव्यां तु विस्तारं प्रापयिष्यति । धर्मधीर महावीर स्वरूपं दर्शयस्व नः

Transliteration

trayīdharmmaḥ pṛthivyāṃ tu vistāraṃ prāpayiṣyati | dharmadhīra mahāvīra svarūpaṃ darśayasva naḥ

Translation

تب تینوں ویدوں پر قائم دھرم زمین پر پھیل جائے گا۔ اے دھرم میں ثابت قدم، اے مہاویر! ہمیں اپنا حقیقی سوروپ دکھا۔

Word by Word

• त्रयीधर्मः: the dharma of the three Vedas (Vedic dharma)
• त्रयीधर्मः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: त्रयी (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रय्याः धर्मः = ‘त्रयी-धर्मः’)

• पृथिव्याम्: on the earth
• पृथिव्याम्: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha/Discourse particle (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), विरोध/अन्वयार्थे ‘but/indeed’

• विस्तारम्: expansion, spread
• विस्तारम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: विस्तार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• प्रापयिष्यति: will cause to reach / will spread
• प्रापयिष्यति: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) (प्रापयति-णिच्)
• Form: लृट् (Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)

• धर्मधीर: O steadfast-in-dharma one
• धर्मधीर: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + धीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (धर्मे धीरः = ‘steadfast in dharma’)

• महावीर: O great hero
• महावीर: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः

• स्वरूपम्: (your) true form
• स्वरूपम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: स्वरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• दर्शयस्व: show (us)
• दर्शयस्व: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) (दर्शयति-णिच्)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद; णिच्-प्रयोग (causative)

• नः: to us / for us
• नः: Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन-रूप (enclitic); ‘of us/to us’

Speaker

Viprāḥ (the brāhmaṇas)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A forest hermitage setting: brāhmaṇas with kamaṇḍalu and darbha, hands folded, addressing a dharma-hero with a plea to reveal his svarūpa; atmosphere of prophecy and expectancy.

Characters & Entities

• Hanumān
• Trayī (three Vedas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is protected and verified, Vedic righteousness (trayī-dharma) flourishes widely.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; the emphasis is on dharma’s spread on earth.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a request for darśana of the deity’s svarūpa.