Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 22

Devanagari script

परवित्ताभिलाषाश्च उत्कोच ग्रहणे रताः । अस्नातभोजिनो विप्राः क्षत्रिया रणवर्जिताः

Transliteration

paravittābhilāṣāśca utkoca grahaṇe ratāḥ | asnātabhojino viprāḥ kṣatriyā raṇavarjitāḥ

Translation

وہ دوسروں کے مال کے خواہش مند ہوں گے اور رشوت لینے میں مگن؛ برہمن غسل کے بغیر کھانا کھائیں گے، اور کشتری میدانِ جنگ سے کنارہ کریں گے۔

Word by Word

• पर-वित्त-अभिलाषाः: desirous of others’ wealth
• पर-वित्त-अभिलाषाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक) + वित्त (प्रातिपदिक) + अभिलाष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (परवित्ते अभिलाषाः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• उत्कोच: bribe
• उत्कोच: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उत्कोच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; (ग्रहणे इत्यनेन सह)

• ग्रहणे: in taking/accepting
• ग्रहणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ग्रहण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• रताः: engaged/delighting
• रताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रत (√रम् धातु, क्त; प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• अस्नात-भोजिनः: eating without bathing (ritual purity)
• अस्नात-भोजिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अस्नात (नञ्-पूर्वक कृदन्त; स्नात (√स्ना धातु, क्त) ) + भोजिन् (√भुज् धातु, णिनि; प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (अस्नाताः सन्तः भोजिनः/अस्नातस्य भोजिनः)

• विप्राः: brahmins
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• क्षत्रियाः: kṣatriyas
• क्षत्रियाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षत्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• रण-वर्जिताः: avoiding battle
• रण-वर्जिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रण (प्रातिपदिक) + वर्जित (√वर्ज् धातु, क्त; प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (रणात् वर्जिताः)

Speaker

Sūta (deduced; exact speaker not in snippet)

Visual Art Cues

Scene: A corrupt court scene with coins exchanged in secret; a brāhmaṇa eating with unwashed hands beside an untouched water-pot; a kṣatriya turning away from a battlefield where innocents need protection.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma appears as greed, corruption, and abandonment of one’s svadharma; purity and duty are safeguards of society.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is mentioned; the verse is ethical-social diagnosis.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bodily/ritual purity is implied by condemning eating without bathing (snāna).