Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 36›Shloka 204
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 204

Devanagari script

स्थानभ्रष्टाः कृताः पूर्वं चातुर्विद्या द्विजातयः । जीर्णोद्धारेण रामेण स्थापिताः पुनरेव हि । पूर्वजन्मनि भो विप्रा हरिपूजा कृता मया

Transliteration

sthānabhraṣṭāḥ kṛtāḥ pūrvaṃ cāturvidyā dvijātayaḥ | jīrṇoddhāreṇa rāmeṇa sthāpitāḥ punareva hi | pūrvajanmani bho viprā haripūjā kṛtā mayā

Translation

پہلے چار ویدوں کے عالم دِوِج اپنے جائز مقاموں سے ہٹا دیے گئے تھے۔ مگر رام نے شکستہ چیزوں کی مرمت و بحالی کے ذریعے انہیں پھر سے قائم کر دیا۔ اے وِپرو! پچھلے جنم میں میں نے ہری کی پوجا کی تھی۔

Word by Word
स्थानभ्रष्टाःfallen from their place/status
स्थानभ्रष्टाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्थान + भ्रष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्
कृताःmade, rendered
कृताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
चातुर्विद्याःthose of the fourfold learning (four Vedas/branches)
चातुर्विद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर् + विद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (चतुर्विद्या इति द्विगु-समासः)
द्विजातयःtwice-born (Brahmins etc.)
द्विजातयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वि + जाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
जीर्णोद्धारेणby renovation/repair of what was decayed
जीर्णोद्धारेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजीर्ण + उद्धार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
रामेणby Rama
रामेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
स्थापिताःestablished, reinstated
स्थापिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√स्था (धातु) → स्थापित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis)
हिfor, indeed
हि:
Sambandha/Discourse (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये-अव्यय (particle)
पूर्वजन्मनिin a former birth
पूर्वजन्मनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
भोO!
भो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभो (अव्यय)
Formसम्बोधनार्थक-अव्यय (vocative particle)
विप्राःO Brahmins
विप्राः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), बहुवचन
हरिपूजाworship of Hari
हरिपूजा:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरि + पूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कृताwas performed
कृता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (कृता इति कर्मणि-प्रयोगे ‘was done’)
मयाby me
मया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
Speaker

A devotee/narrative voice addressing brāhmaṇas (speaker not explicit; internal monologue or testimony within the episode)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: viprāḥ (brāhmaṇas) (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A ‘Rāma’ figure overseeing restoration: craftsmen rebuilding a fallen shrine or learning-hall; brāhmaṇas with manuscripts regain their seats; a subtle vision of Hari in the background indicating past-life worship.

Characters & Entities
R
Rāma
B
Brāhmaṇas (dvijātayaḥ)
H
Hari (Viṣṇu)

FAQs

Restoring sacred institutions and reinstating dhārmic order is a high merit act, ripening from past devotion and generating present stability.

The verse supports the Dharmāraṇya/Rāmeśvara narrative milieu, highlighting restoration within a sacred geography rather than naming a new site.

Jīrṇoddhāra (renovation/restoration) and pūjā (worship), explicitly Hari-pūjā, are upheld as meritorious acts.

←Previous Verse
Next Verse→